HOME
Tin Thế Giới
 
Bóng ma Trung Quốc lởn vởn trên cuộc tập trận Zapad 2017
 

Các xe quân sự tham gia cuộc tập trận Zapad 2017 tại một địa điểm ở Belarus, ngày 14/09/2017.Vayar military information agency/Belarussian Defence Ministry/H

(RFI): Nga tung ra cuộc tập trận với Belarus bắt đầu từ hôm nay 14/09/2017, và điều dễ hiểu là nhiều nhà quan sát tỏ ra lo ngại, trước một sự biểu dương sức mạnh quân sự lớn nhất kể từ thời chiến tranh lạnh. Nhưng theo tác giả Nicholas Trickett trên The Economist, ít ai để ý đến những hậu quả không lường trước, một khi các hành động của Nga gây bất ổn cho Belarus, Ukraina hay các nhân tố khác trong khu vực.
Đa số không hình dung ra sự hiện diện của một tay chơi mới tại Đông Âu, đó là Trung Quốc. Những hành động khiêu khích của Matxcơva có thể làm phương hại đến lợi ích Trung Quốc trong khu vực, và mối liên hệ với Bắc Kinh, đối tác được coi là «chiến lược».

Trung Quốc và Crimée
Ukraina chính là cửa ngõ vào châu Âu trước tiên của Trung Quốc, khi dự án «Một vành đai, một con đường» (Con đường tơ lụa mới) được công bố năm 2013. Tổng thống lúc đó là Viktor Yanukovych đến Bắc Kinh với hy vọng vay tiền, sau khi thỏa thuận liên kết với châu Âu bị bác bỏ. Bên cạnh món tín dụng chưa bao giờ thành sự thực này, đại gia ngành viễn thông Trung Quốc là Vương Tĩnh (Wang Jing) còn đề nghị xây dựng một cảng nước sâu trị giá 3 tỉ đô la tại Sevastopol - cảng nhà của Hạm đội Hắc Hải tại Crimée - cùng với 7 tỉ đô la đầu tư vào cơ sở hạ tầng.
Thêm vào đó, là thỏa thuận cho thuê 3 triệu hecta đất nông nghiệp Ukraina, và thương lượng mở cửa thị trường Trung Quốc cho một số nông sản xuất khẩu của Ukraina. Bắp đặc biệt được ưa thích, vì lâu nay Trung Quốc vẫn lệ thuộc vào bắp Mỹ. Ukraina nhanh chóng trở thành một đối tác quan trọng về an ninh lương thực, lượng bắp xuất đi khoảng 1,4 triệu tấn trong năm nay, chiếm gần phân nửa nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc, theo ước tính của bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ năm 2017.
Từ đó đến nay, Bắc Kinh đã mở dần thị trường cho các sản phẩm sữa của Ukraina và một số mặt hàng thực phẩm khác. Nỗi lo sâu sắc về an ninh thực phẩm của Trung Quốc đã biến Ukraina với tiềm năng nông nghiệp thành đối tác quan trọng, một cách lôgic.
Việc Nga sáp nhập Crimée và can thiệp quân sự vào vùng Donbass là một thử thách cho chính sách «không can thiệp vào chuyện nội bộ nước khác» của Trung Quốc. Liên Hiệp Châu Âu (EU) vốn là đối tác lớn nhất của Bắc Kinh. Trao đổi thương mại lên đến 1,4 tỉ euro một ngày trong năm 2016, và từ tháng 11/2013 đôi bên bắt đầu thương thảo một hiệp định đầu tư. Vì vậy lúc đó Trung Quốc không thể công nhận vụ sáp nhập Crimée, mà chọn cách vắng mặt trong cuộc bỏ phiếu tại Liên Hiệp Quốc. Bắc Kinh ủng hộ «giải pháp hòa bình mang lại lợi ích cho tất cả các bên», trong lúc thừa biết là một giải pháp như thế không thể có được trong tương lai gần.

Ukraina, trung tâm trung chuyển hàng Trung Quốc
Kế hoạch đầu tư vào Crimée nhanh chóng rơi rụng. Làm như thế chẳng khác nào công nhận việc sáp nhập của Nga, gây giận dữ cho các đối tác phương Tây và chắc chắn là quan hệ với Kiev sẽ chẳng êm ái chút nào. Việc thương lượng đầu tư cảng nước sâu ở bán đảo Crimée bị chìm nghỉm, thương mại và đầu tư Trung Quốc nay hướng về nội địa Ukraina.
Ukraina đạt được thỏa thuận về Hiệp định tự do mậu dịch toàn diện (DCFTA) với EU năm 2015, được giảm đến 98,1% thuế hải quan cho hàng hóa và dịch vụ của Ukraina. Để trả đũa, Nga ra một loạt lệnh cấm sử dụng các tuyến đường bộ và đường sắt từ các nước khác đi ngang qua lãnh thổ mình, và Ukraina cũng đáp trả tương tự.
Những lệnh cấm này tạo đà cho hành lang thương mại xuyên Biển Caspi, được hỗ trợ bởi tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars (BTK) ở Nam Kapkaz. Chuyến tàu đầu tiên dự kiến sẽ khởi hành vào tháng tới, tạo điều kiện cho việc vận chuyển hàng hóa Trung Quốc qua khu vực này. Việc chuyển tải thông qua cảng Alat của Azerbaijan, vốn lệ thuộc vào BTK, đã tăng 43,5% trong năm nay, và các cảng ở Hắc Hải như Constanta của Rumani nối liền với tuyến đường xuyên Caspi. Tất cả các nước thành viên của hành lang này thương mại này đã bắt đầu công việc đồng bộ hóa thuế quan và thủ tục ở biên giới.
Nhờ xâm nhập được thị trường, đầu tư vào việc dịch chuyển sản xuất sang Ukraina trong tương lai, cũng như việc làm đường, xây cảng trở nên hấp dẫn hơn đối với Trung Quốc. Công ty Công trình Cảng Trung Quốc (CHEC) đã giành được một hợp đồng nạo vét và nâng cấp cảng Yuzhny ở phía bắc Odessa. Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc sắp sửa tài trợ cho một dự án cầu ở Kremenchuk. Ukraina hy vọng sang năm xây dựng được 2 tỉ đô la đường sá, dường như đang thương lượng với tập đoàn Cầu Đường Trung Quốc (CRBC) để xây xa lộ bê tông đầu tiên nối Odessa với Kherson.
Ukraina nới lỏng việc cấp visa cho các doanh nhân Trung Quốc, doanh số buôn bán tăng 5,3% trong năm 2016, đạt 6,51 tỉ đô la, và hai nước có ý định hợp tác an ninh ở cấp thấp. Con số này là nhỏ đối với Trung Quốc, nhưng những dự án trên giúp gắn chặt lợi ích và luồng vốn vào đây. DCFTA khiến Ukraina trở thành thị trường hấp dẫn hơn so với Nga. Khác với các đối tác phương Tây, Trung Quốc không quan tâm đến vấn đề cải cách, khiến Ukraina cảm thấy thoải mái, một khi thương mại xuyên Caspi tăng lên và các dự án cảng thành hiện thực trong tương lai.

Bệ phóng Belarus
Tầm quan trọng của Belarus cũng tăng lên, trong lúc Trung Quốc đang nhắm đến Đông Âu với sự gia tăng đầu tư, thương mại và quan trọng nhất là việc vận chuyển hàng hóa Trung Quốc đến châu Âu bằng đường sắt. Lượng hàng Trung Quốc quá cảnh thông qua hệ thống đường sắt Belarus đã tăng 30,4% trong 7 tháng đầu năm 2017, gần như tương đương với lượng xuất khẩu qua đường hỏa xa của Belarus.
Sau khi bị giảm sút mạnh do cuộc khủng hoảng chính trị Ukraina, doanh số thương mại giữa Belarus với Kiev đã tăng 26% năm nay. Trung Quốc có thể sử dụng cả hai nước này làm bàn đạp cho các chuỗi cung ứng ở Baltic và Ba Lan, mà không bị giám sát cao độ theo đòi hỏi của các nước thành viên EU.
Belarus từ năm 2013 bắt đầu trông cậy vào đầu tư cơ sở hạ tầng của Trung Quốc để giảm lệ thuộc vào Nga, và né tránh những chỉ trích về nhân quyền của châu Âu. Các dự án nổi bật nhất là khu công nghiệp Great Stone ở gần Minsk và trung tâm hậu cần ở Bolbasovo.
Bolbasovo được dự kiến trở thành một trung tâm thương mại để Trung Quốc dịch chuyển sản xuất vào đây, nhưng hiện chỉ mới được khởi động. Great Stone nhằm tận dụng giá lao động rẻ của Belarus, để các công ty Trung Quốc có thể sản xuất xe hơi và các sản phẩm cao cấp hơn, với giá thành rẻ. Nhờ liên minh thuế quan Belarus-Nga, Bắc Kinh vừa tránh phải thương lượng vất vả để xâm nhập thị trường Nga, vừa bán được hàng cho các nước Đông Âu là thành viên EU.
Trung Quốc và Belarus dự định thành lập một quỹ đầu tư chung 585 triệu đô la để thu hút các công ty vào Great Stone. Trong số 15 công ty hiện diện tại đây, có đến 11 công ty Trung Quốc. Tổng thống Lukashenko còn đi xa hơn, đề nghị các công ty quốc phòng Trung Quốc mở cửa hàng tại khu này - một dấu hiệu nhắm vào Matxcơva.
Cũng như với Ukraina, Trung Quốc muốn nhập nông sản của Belarus. Thị trường thịt bò và thịt gà đã được mở cửa cho Belarus năm nay, và các nhà đầu tư Trung Quốc cho biết sẵn sàng đầu tư đến 1 tỉ đô la vào lãnh vực này. Như vậy Belarus có thể đạt mục tiêu xuất khẩu đến năm 2020, nhưng quan trọng hơn nữa là hai nước đã ký bản ghi nhớ hợp tác biên giới.

Những hậu quả không lường được
Theo tác giả Nicolas Trickett, thật ra những nguy cơ từ Nga trong cuộc tập trận Zapad là không cao. Tuy vậy những động thái khiêu khích có thể làm Nga bị cô lập, vì đang lệ thuộc nhiều vào Trung Quốc.
Trước hết về tài chính, đối với các công ty cũng như nền kinh tế Nga. Hàng tỉ đô la từ các hợp đồng tín dụng Trung-Nga đã lấp được lỗ hổng ngân sách của Matxcơva, như thỏa thuận mới đây tài trợ cho Quỹ đầu tư trực tiếp và Vneshekonombank (VEB), hai định chế bị phương Tây trừng phạt. Tập đoàn dầu lửa Rosneft đang tìm kiếm vốn từ Trung Quốc để bù vào những thua lỗ, và có thể bán cổ phiếu cho các đối tác Trung Quốc. Tiền của Bắc Kinh còn giúp duy trì được dự án LNG của Novatek. Quỹ đầu tư Nga-Trung (RCIF) được hỗ trợ để bơm 500 triệu đô la vào các dự án của Nga trong năm nay. Ngân hàng trung ương Nga mở văn phòng ở Bắc Kinh, và có ý định phát hành trái phiếu bằng nhân dân tệ.
Tất cả hàng vận chuyển bằng xe lửa đi qua Nga nay phải chuyển sang Belarus vì bị Ukraina cấm vận. Bất kỳ sự cố nào làm ngưng luồng vận chuyển qua Belarus sẽ buộc Trung Quốc phải tập trung hơn vào thương mại xuyên Caspi. Một sự mất ổn định trầm trọng tại Ukraina có thể làm thiệt hại cho ngõ vào thị trường châu Âu từ Hắc Hải của Trung Quốc, và cả một chuỗi đầu tư trải rộng từ Tân Cương đến Gruzia. Nga có thể bị mất các khoản đầu tư vào đường sắt đang hết sức cần đến, nếu các con đường quá cảnh bị ngưng trệ hoặc bị đe dọa nghiêm trọng.
Nhưng vấn đề không chỉ là kinh tế. Trung Quốc có thể rút bớt những đầu tư vào hạ tầng Nga, chuyển qua các nước thành viên EU hoặc các nước châu Âu khác. Trung Quốc đã mua được sự im lặng của châu Âu trên Biển Đông, thông qua việc đầu tư vào Hy Lạp và Hungary, nhưng sẽ phải hành xử thận trọng hơn. Châu Âu đang quan ngại về ảnh hưởng của Trung Quốc, có thể dẫn đến việc xem xét lại các dự án ở Hy Lạp, Balkan và Trung Âu. Bắc Kinh ngày càng bị coi là mối đe dọa cho sự đoàn kết của châu Âu, cũng như Nga - một mối đe dọa ngày càng đè nặng với cuộc tập trận tháng Chín này.
Tác giả cho rằng Nga sẽ bất lợi nếu làm phương hại đến chiến lược kinh tế của Trung Quốc ở Đông Âu, buộc Bắc Kinh phải giữ thể diện với các đối tác chính châu Âu. Trung Quốc không thể im lặng mãi khi một đối tác chiến lược bị đe dọa về chủ quyền và an ninh, và tốt nhất là các lãnh đạo Nga không nên quên rằng ông Putin có thể mạnh tay chi cho phúc lợi xã hội trong năm bầu cử, là nhờ sự hỗ trợ mạnh mẽ về tài chính của Bắc Kinh.
Thụy My 14-09-2017

--------------------
Tin Đọc Nhanh

 


(AFP) - Tây Ban Nha «siết hầu bao» vùng Catalunya
.
Hôm qua, 15/09/2017, chính phủ Tây Ban Nha thông báo đã tăng cường kiểm soát các khoản chi tiêu của vùng Catalunya để không cho vùng này dùng một đồng nào cho cuộc trưng cầu dân ý về quyền tự quyết, mà các lãnh đạo vùng này muốn tổ chức vào ngày 01/10 tới cho dù bị cấm.

(AFP) - Pháp muốn châu Âu đánh thuế nặng hơn với các tập đoàn Internet
.
Bộ trưởng Kinh Tế Pháp Bruno Le Maire hôm nay, 16/09/2017, đã kêu gọi các đồng nhiệm châu Âu ủng hộ đề nghị của khoảng 10 nước Liên Hiệp Châu Âu đánh thuế nặng hơn vào các tập đoàn Internet, như Google hay Facebook. Những tập đoàn này vẫn bị cáo buộc là dùng nhiều thủ thuật tài chính để đóng thuế rất ít tại châu Âu.

(AFP) - Thổ Nhĩ Kỳ trả tự do cho phóng viên Pháp.

Sau hơn 50 ngày bị giam giữ, nhà báo Loup Bureau được trả tự do và trở về Pháp trong ngày 16/09/2017. Chính quyền Ankara cáo buộc nhà báo người Pháp này về tội "khủng bố", tham gia "một tổ chức khủng bố". Loup Bureau bị bắt giữ hôm 26/07/2017 tại biên giới giữa Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ.

(AFP) - Dân Pháp lo ngại về nhập cư, nhiều hơn dân các nước láng giềng.
Theo kết quả một cuộc thăm dò do viện Ipsos thực hiện ở 25 quốc gia và được công bố hôm nay, 16/09/2017, có đến 85% dân Pháp nghĩ rằng nhập cư đã gia tăng trong 5 năm trở lại đây. Tỷ lệ này cao hơn 10 điểm so với tỷ lệ trung bình tại các nước mà Ipsos thực hiện điều tra. Ngoài ra, chỉ có 14% dân Pháp nghĩ rằng nhập cư “có tác động tích cực” đến đất nước của họ.

(Reuters) - Bạo động tại St Louis, bang Missouri, miền trung Hoa Kỳ.

Trong đêm 15 rạng sáng ngày 16/09/2017, 10 cảnh sát bị thương, hơn 20 người bị câu lưu trong vụ bạo động bùng lên tại St Louis. Nguyên nhân gây ra vụ việc: cảnh sát da trắng Jasen Stockley, 36 tuổi, được tha bổng trong một vụ xử sát hại thanh niên da đen Anthony Lamar Smith, năm 2011. Đoàn người biểu tình bị giải tán bằng hơi cay và đạn cao su.

(AFP) - Mỹ cảnh cáo người Kurdistan tại Iraq đòi độc lập
.
Vùng tự trị Kurdistan tại Iraq tiến thêm một bước trên con đường đòi độc lập: Nghị viện cấp vùng hôm 15/09/2017 đồng ý tổ chức trưng cầu dân ý vào ngày 25/09/2017. Hoa Kỳ kêu gọi cộng đồng người Kurdistan tại Iraq hủy bỏ dự án "gây bất ổn trong khu vực", làm tổn hại đến cuộc chiến chống tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo. Teheran và Ankara lo ngại người Kurdistan tại Iran và Thổ cũng đòi ly khai.

(AFP) - Nepal kiểm tra chiều cao của Everest
.
Chính phủ Nepal hôm qua, 15/09/2017, thông báo lần đầu tiên sẽ tự mình đo chiều cao của Everest để xem đỉnh núi cao nhất thế giới này có đã bị ảnh hưởng bởi trận động đất dữ dội năm 2015 ở Nepal hay không. Theo một nghiên cứu của Ấn Độ vào năm 1954, chiều cao chính thức của đỉnh Everest trên dãy núi Hymalaya, giữa Nepal với Trung Quốc, là 8.848 mét.
RFI 16-09-2017

--------------------
Canada-Châu Âu-Trung Quốc thúc đẩy thỏa thuận khí hậu

 

Biến đối khí hậu khiến tình trạng khô hạn gia tăng. Ảnh chụp ngày 24/08/2017 cho thấy nước trong hồ Barrios de Luna, bắc Tây Ban Nha, cạn kiệt.REUTERS / Eloy Alonso

(RFI): Hôm nay, 16/09/2017, tại Montreal, Canada, khai mạc một hội nghị đặc biệt nhằm thúc đẩy việc thực thi thỏa thuận về khí hậu Paris 2015, đang gặp nhiều thách thức. Việc chọn Montreal, bang Quebec, làm địa điểm tổ chức mang ý nghĩa biểu tượng mạnh. Thông tín viên Marie Josselin tường trình từ Montreal:
«Hội nghị Montreal được quyết định cách đây ít tháng, giữa Canada, Trung Quốc và các nước Liên Hiệp Châu Âu. Đây là một cách phản ứng tại Bắc Mỹ về tình trạng thiếu lãnh đạo, trong bối cảnh tổng thống Hoa Kỳ quyết định rút khỏi Hiệp định khí hậu Paris.
Chính tại Montreal, cách đây đúng 30 năm, nghị định thư Montreal đã được ký kết. Đây là thỏa thuận quốc tế lớn đầu tiên về môi trường. Thỏa thuận này có mục tiêu cấm các chất lảm thủng tầng ozon trong khí quyển.
Ba mươi năm trôi qua, biến đổi khí hậu vẫn là vấn đề thời sự, nhưng lần này với sự tham gia của nhiều nước hơn trước. Cụ thể là ngoài các quốc gia tổ chức, còn có Nga, Ấn Độ, Mêhicô, Brazil, những nước rất dễ tổn thương do biến đổi khí hậu như Maldives, những nước nghèo như Ethiopia.
Liên Hiệp Châu Âu muốn đi tiên phong trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, với hy vọng thực thi toàn bộ và nhanh chóng Thỏa thuận Paris COP 21. Hội nghị này được coi là một cơ hội để tiến nhanh hơn.
Cần nhấn mạnh là hội nghị Montreal diễn ra ngay trước một cuộc họp vào thứ Hai tới, do Hoa Kỳ tổ chức, được quyết định vào phút chót. Toà Bạch Ốc mời các bộ trưởng Môi Trường của hơn 10 nền kinh tế lớn nhất đến Washington trao đổi về vấn đề khí hậu. Bộ trưởng Môi trưởng Canada Cathrine McKenna vẫn tin tưởng là có thể thuyết phục được chính quyền Mỹ từ bỏ quyết định rút khỏi thỏa thuận khí hậu Paris».
Trước thềm hội nghị Montreal, nhiều cường quốc đã có một số quyết định đột phá trong nỗ lực chuyển đổi sang kinh tế không sử dụng năng lượng hóa thạch. Sau Pháp và Anh, đến lượt Trung Quốc tuyên bố sẽ cấm xe hơi với động cơ xăng dầu, cuối tuần trước. Trong tuyên bố hôm thứ Năm 14/09, tại Nghị Viện Châu Âu ở Strasbourg, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Juncker khẳng định Ủy Ban sẽ nhanh chóng công bố phương án giảm khí thải cacbon trong lĩnh vực giao thông.
Bộ trưởng môi trường Canada - quốc gia đứng hàng thứ sáu về sản xuất dầu mỏ - khẳng định sẽ nghiêm chỉnh thực thi cam kết COP 21, đầu tư mạnh mẽ cho các công nghệ năng lượng tái tạo. Theo bộ trưởng McKenna, các quốc gia cần «khẩn trương» phê chuẩn điều khoản sửa đổi nghị định thư Montreal, được thông qua hồi năm ngoái.
Mục tiêu của điều khoản sửa đổi này là nhằm nhanh chóng loại trừ khí HFC - được sử dụng nhiều trong máy điều hòa nhiệt độ và tủ lạnh -, thủ phạm phá vỡ tầng ozon. HFC mạnh hơn đến 14.000 lần so với khí CO2 - cũng là một thủ phạm chính khiến Trái đất nóng lên nhanh chóng. Theo bộ trưởng Canada, nếu thực hiện đúng nghị định thư Montreal, nhiệt độ thế giới sẽ giảm được 0,5°C trước cuối thế kỷ.
Trọng Thành 16-09-2017

--------------------
FAO: Nạn đói gia tăng trên thế giới lần đầu tiên từ 10 năm qua

 

Theo FAO, nạn đói đe dọa ngày càng nhiều người hơn. Trong ảnh, một em bé ở Congo bị suy dinh dưỡng đang được các nhân viên y tế thăm khám.Ảnh: Wikipedia

(RFI): Hôm qua, 15/09/2017, Liên Hiệp Quốc báo động rằng số người bị đói trên thế giới ngày càng nhiều. Sau 10 năm đạt tiến bộ, nạn đói lại trở nên trầm trọng, với 11% dân số thế giới hiện nay thiếu ăn. Đó là con số mà Quỹ quốc tế phát triển nông nghiệp, liên kết với các cơ quan khác của LHQ về y tế và lương thực, đưa ra trong báo cáo công bố tại Tổ Chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc FAO, ở Roma.
Từ thủ đô nước Ý, thông tín viên RFI Anne Tréca gởi về bài tường trình:
"Sau 10 năm thế giới đạt tiến bộ về chống nạn đói, báo cáo mới nhất của Liên Hiệp Quốc có tác động như một gáo nước lạnh. Thực tế rất rõ ràng: nạn đói trên thế giới lại gia tăng, với 815 triệu người thiếu ăn, tính đến năm 2016, tức là tăng 38 triệu người so với năm trước. Trong những tháng tới, nạn đói có thể sẽ lan rộng ở Nam Sudan, Đông Bắc Nigeria, Somalia và Yemen.
Ngoài tình trạng thiếu đói, nay còn có tình trạng suy dinh dưỡng đang gia tăng một cách đáng ngại trên thế giới. Việc số người nghèo gia tăng và những thay đổi về tập quán ăn uống đang đe dọa đến sức khỏe của hàng triệu người. Báo cáo của LHQ cũng báo động về tình trạng thiếu máu nơi phụ nữ trong độ tuổi có thể sinh con, tình trạng trẻ em phát triển chậm và nạn béo phì, mà nay được xem là đại dịch cần diệt trừ.
Theo bản báo cáo của LHQ, nhân loại đang đi thụt lùi như vậy là do các xung đột xảy ra ngày càng nhiều trên thế giới. Trong những năm gần đây, các xung đột ngày càng phức tạp và ngày càng khó giải quyết. Nạn đói trầm trọng trở lại cũng là do hậu quả của những thiên tai, hạn hán và lụt lội ở nhiều vùng. Và nguyên nhân cuối cùng đó là do nền kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại".
Thanh Phương 16-09-2017

--------------------
Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh lên án chủ trương da trắng thượng đẳng

 

Ảnh chụp ngày 08/07/2017 tổ chức KKK chủ trương "da trắng thượng đẳng"ANDREW CABALLERO-REYNOLDS / AFP

(RFI): Một nghị quyết lên án những người kỳ thị màu da tự cho «da trắng thượng đẳng» đã được tổng thống Mỹ Donald Trump ký ban hành ngày 14/09/2017. Một tháng sau vụ bạo động tại Charlottesville, với cái chết của một phụ nữ chống kỳ thị và những lời tuyên bố lập lờ không lên án thủ phạm, chủ nhân Toà Bạch Ốc buộc phải thay đổi lập trường 180° trước làn sóng phản đối từ công luận cho đến nghị trường.
Theo thông báo của Toà Bạch Ốc, tổng thống Donald Trump «vui mừng» ký ban hành một nghị quyết «lên án những người chủ trương da trắng thượng đẳng, tổ chức Ku Klux Klan, những nhóm tân phát-xít và những nhóm chủ trương hận thù sắc tộc».
Nghị quyết, được toàn thể Lưỡng Viện Quốc Hội biểu quyết với 100% phiếu thuận, được soạn ra để đặc biệt lên án một cách chính thức các hành động bạo lực tại Charlottesville hồi tháng 8. Trong vòng hai ngày, thành phố của bang Virginia này là nơi xung đột giữa một bên là thành viên của tổ chức KKK và nhóm chủ trương da trắng thượng đẳng, còn bên kia là những người chống kỳ thị sắc tộc. Một cảm tình viên của phong trào kỳ thị đã lái xe đâm vào đám đông, giết chết một phụ nữ biểu tình tên Heather Hayer và gây thương tích cho 19 người khác.
Phản ứng nước đôi của tổng thống Donald Trump vài hôm sau đó đã làm dân Mỹ bất bình, kể cả trong đảng Cộng Hoà. Tuy chỉ trích chủ trương «da trắng thượng đẳng», ông không dứt khóat ủng hộ phong trào chống kỳ thị, mà lại cho rằng «trong hai phe, phe nào cũng có người tốt kẻ xấu».
Tú Anh 15-09-2017

--------------------
Tư pháp Brazil lại đề nghị truy tố tổng thống Temer

 

Thêm một cáo buộc tham nhũng nhắm vào tổng thống Brazil Michel Temer.REUTERS/Adriano Machado

(RFI): Thêm một cáo buộc "tham nhũng", "tham gia một tổ chức tội phạm" và "cản trở tư pháp", nhắm vào tổng thống Brazil. Ngày 14/09/2017, chưởng lý Rodrigo Janot yêu cầu truy tố Michel Temer.
Giải thích của thông tín viên Martin Bernard từ Sao Paulo:
«Viên chưởng lý Brazil kiên quyết hành động. Hai ngày trước khi hết nhiệm kỳ, ông Rodrigo Janot tuyên bố là tổng thống Temer và các đồng minh chính trị đã lập ra một băng đảng tội phạm, có thể đã biển thủ tổng cộng hơn 150 triệu euro.
Ông Michel Temer bị cáo buộc đóng vai trò lãnh đạo tổ chức tội phạm này kể từ năm 2016, khi ông kế nhiệm bà Dilma Rousseff, bị Quốc Hội phế truất. Ngoài tổng thống Brazil, hai bộ trưởng khác cũng bị nêu tên trong cùng vụ này, cùng với hai thành viên của chính phủ tiền nhiệm. Một người trong số họ bị nghi ngờ là chủ của số tiền mặt hơn 10 triệu euro, được tìm thấy trong một căn hộ ở Salvador.
Tháng trước, tổng thống Temer đã thuyết phục được Hạ Viện bác bỏ cáo trạng tham nhũng đầu tiên nhắm ông. Phe đối lập Brazil cần tập hợp được đa số hai phần ba Quốc Hội để có thể đưa vụ việc ra trước Tòa Án Tối Cao.
Tổng thống Michel Temer cho rằng cáo trạng mới của chưởng lý Janot là "phi lý"và "vô trách nhiệm"».
Trọng Thành 15-09-2017

--------------------
Tin Đọc Nhanh

 


(AFP) - Donald Trump thăm châu Á vào tháng 11/2017

Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ ngày 14/09/2017 cho biết, trong chuyến công du đầu tiên tại châu Á, ông sẽ đến ba nước Trung Quốc, Nhật Bản và Nam Hàn và “có thể” sang Việt Nam dự thượng đỉnh APEC. Tranh chấp thương mại với Trung Quốc, đe dọa hạt nhân của Bắc Hàn sẽ là trọng tâm của chuyến công du vào tháng 11.

(AFP) - Việt Nam: Bão số 10 đổ vào miền Trung, ít nhất ba người chết

Cơn bão số 10 - Doksuri ập vào miền Trung Việt Nam ngày 15/09/2017 với sức gió lên tới 165 km/giờ. Tổng cộng ít nhất 80.000 người tại bốn tỉnh phải sơ tán. Hà Tĩnh bị tàn phá nặng nề nhất về vật chất, với hàng nghìn ngôi nhà bị phá hủy. Chính quyền triển khai khoảng 250.000 binh sĩ để canh phòng những nơi xung yếu ven bờ biển. Kể từ đầu năm đến nay, tại Việt Nam, đã có 140 người chết hoặc mất tích do bão.

(AFP) - Công ty Nam Hàn buộc phải bán nhiều cửa hàng tại Trung Quốc

Ngày 15/09/2017 tập đoàn bán lẻ hàng đầu Nam Hàn Lotte tuyên bố sẽ bán một số cửa hàng, sau khi Bắc Kinh đưa ra các biện pháp gây khó khăn các công ty Nam Hàn, do vụ triển khai hệ thống lá chắn hoả tiễn Mỹ THAAD. Tập đoàn Lotte không loại trừ khả năng bán toàn bộ các cơ sở kinh doanh tại Trung Quốc. Trên thực tế, khoảng 80% trong số 112 cửa hàng của Lotte tại Trung Quốc đã phải đóng cửa từ đầu năm.

(AFP) - Philippines: Duterte dọa ban hành tình trạng thiết quân luật

Nếu vào ngày 21/09 tới đây, cuộc biểu tình do đảng Cộng sản kêu gọi biến thành bạo động, tổng thống Rodrigo Duterte sẽ ban hành thiết quân luật trên toàn quốc. Trên đây là dự báo của bộ trưởng quốc phòng Philippines sau một cuộc hội kiến với tổng thống ngày 15/09/2017.

(AFP)- Mỹ giảm nhẹ lệnh trừng phạt Iran thêm một thời gian

Tổng thống Donald Trump quyết định tiếp tục duy trì lệnh trừng phạt ở mức độ nhẹ trong khi chờ đợi xem xét một đường lối đối với Iran. Trên đây là tuyên bố của phát ngôn viên bộ ngoại giao Mỹ ngày 14/09/2017. Song song với thông báo này, bộ tài chính Mỹ đã ban hành một số biện pháp cụ thể nhắm vào khoảng một chục nhân vật và công ty ở Iran ủng hộ lực lượng Vệ Binh Hồi Giáo và đứng sau những vụ tin tặc tấn công quyền lợi nước Mỹ. Từ đây cho đến 15/10, tổng thống Mỹ phải quyết định "công nhận hay không" Iran có tôn trọng Hiệp Định Hạt Nhân 2015.

(AFP) - Khủng hoảng Venezuela: Chính quyền và đối lập đạt thỏa thuận

Ngày 14/09/2017, trong cuộc họp thứ ba của Liên Minh Bàn Tròn vì Thống Nhất Dân chủ (MUD), được tổ chức tại nước Cộng Hòa Dominicana, chính quyền Maduro và đối lập Venezuela đạt thỏa thuận về lịch trình giải quyết khủng hoảng. Một biện pháp cụ thể được đưa ra là hợp tác giữa chính phủ và đối lập sẽ được sự hỗ trợ của một ủy ban, gồm "các quốc gia bạn hữu", gồm Mêhicô, Chilê, Bolivia và Nicaragua.

(AFP) - Khủng hoảng chính trị Peru: Quốc hội lật đổ chính phủ

Ngày 14/09/2017, Quốc Hội Peru do đối lập kiểm soát, bỏ phiếu bất tín nhiệm nội các của thủ tướng Fernando Zavala. Với 77 phiếu "chống" Zavala trên tổng số 130 đại biểu, phe đối lập trong tay nữ chính trị gia gốc Nhật Keiko Fujimuri lật đổ chính phủ Peru. Tổng thống Petro Pablo Kuczynski tuyên bố tôn trọng Hiến Pháp và luật chơi dân chủ, chuẩn bị chỉ định một thủ tướng mới.
RFI 15-09-2017

--------------------
Bangladesh cáo buộc hai nhà báo Miến Điện tội gián điệp

 



Phóng viên Minzayar Oo (phải) và Hkun Lat bị bắt giữ cách đây hơn một tuần lễ tại thành phố Cox’s Bazar, Bangladesh với nghi vấn làm gián điệp. Photo courtesy of Minzayar Oo & Hkun Lat's Twitter

(RFA): Hai phóng viên ảnh người Myanmar làm việc cho một tạp chí Đức vừa bị bắt tại Bangladesh với nghi vấn làm gián điệp.
Giới chức Bangladesh cho biết như vừa nêu vào ngày 15 tháng 9.
Bản tin của AFP nêu rõ hai phóng viên Minzayar Oo và Hkun Lat bị bắt giữ cách đây hơn một tuần lễ tại thành phố Cox’s Bazar. Theo cảnh sát thành phố này thì hai người thu thập thông tin về người Rohingya cho Myanmar.
Thông tin về việc bắt giữ hai phóng viên Myanmar như vừa nêu được đưa ra hôm 13 tháng 9 và vào ngày 14 tháng 9 tòa địa phương bác yêu cầu được đóng tiền thế chân của hai người.
Hiện có một số phóng viên ngoại quốc vào Bangladesh để đưa tin về làn sóng ty nạn người Rohingya.
RFA, 15/9/2017

--------------------
Bangladesh bảo vệ Phật tử tại vùng có người Rohingya tỵ nạn

 



Cảnh sát Bangladesh, ảnh minh họa. AFP

(RFA): Cơ quan chức năng Bangladesh vào ngày 15 tháng 9 cho bố trí hằng trăm cảnh sát để bảo vệ những đền chùa Phật giáo tại khu vực nới có chừng 400 ngàn người Rohingya theo Hồi giáo từ Myanmar sang lánh nạn.
Cảnh sát trưởng thành phố Cox’s Bazar, Iqbal Hossain, cho biết có 550 cảnh sát được bố trí tại khu vực nơi có chừng 145 đền chùa Phật giáo.
Biện pháp được đưa ra do có quan ngại xảy ra những vụ tấn công vào các nhóm tôn giáo thiểu số để trả thù những biến cố gần đây tại đất nước Myanmar có đa số theo Phật giáo.
Vào ngày 15 tháng 9, hàng ngàn người ủng hộ cho một nhóm Hồi giáo theo đường lối cứng rắn tiến hành biểu tình phản đối tại thành phố biên giới Cox’s Bazar. Hoạt động biểu tình được tiến hành sau buổi lễ cầu nguyện ngày thứ sáu và người tham dự kêu gọi Myanmar chấm dứt điều mà họ gọi là ‘diệt chủng’ người Rohingya.
RFA, 15/9/2017

--------------------
Ân Xá Quốc Tế cáo giác quân đội Miến san bằng làng người Rohingya

 



Một ngôi làng của người Rohingya ở Myanmar bị đốt cháy. AFP

(RFA): Tổ chức Ân Xá Quốc Tế-Amnesty International vào ngày 15 tháng 9 cho công bố những hình ảnh vệ tinh những làng mạc của người Rohingya bị đốt cháy và cáo buộc lực lượng an ninh Myanmar trong ba tuần lễ qua tiến hành biện pháp san bằng một cách có hệ thống những khu cư ngụ của người Rohingya theo Hồi Giáo.
Ân Xá Quốc Tế được hãng tin AFP trích dẫn nói rõ có ít nhất 26 làng của người Rohingya bị đốt cháy khi những ảnh vệ tinh cho thấy rõ những mảng tro xám là dấu vết còn lại của những căn nhà từng tồn tại.
Ngoài ra theo ghi nhận của hệ thống cảm ứng khói lửa của vệ tinh thì có 80 vụ cháy trên qui mô lớn khắp bang Rakhine kể từ ngày 25 tháng 8, khi mà quân đội Myanmar bắt đầu tiến hành chiến dịch tảo thanh đáp lại những vụ tấn công do các dân quân Rohingya thực hiện.
Nhà điều tra Olof Blomqvist làm việc cho Ân Xá Quốc Tế khẳng định bang Rakhine bị đốt trong chiến dịch rõ ràng là nhằm tảo thanh thanh người thiểu số bởi lực lượng an ninh Myanmar.
Chính quyền Myanamr bác bỏ cáo giác tấn công nhắm vào người Rohingya; thay vào đó cho rằng chính các tay súng thiểu số ra tay phóng hỏa. Mặc dù thế, Naypyidaw thừa nhận hiện có gần 40% những làng mạc của người Rohingya tại mạn cực bắc của bang Rakhine trở nên vắng bóng người. Lý do được chính quyền Myanmar giải thích là hoặc dân làng có liên hệ với các thành phần khủng bố cực đoan hoặc lánh nạn vì sợ những thành phần này.
Theo AFP thì những ghi nhận của Ân Xá Quốc tế khớp với vô số chứng cứ mà hãng tin này thu thập được từ những trại tỵ nạn dọc theo biên giới Bangladesh.
Giám đốc về đối phó với khủng hoảng của Ân Xá Quốc Tế, Tirana Hassan, cho rằng việc chính quyền Myanmar đổ lỗi sang cho người thiểu số Rohingya là lời dối trá trắng trợn.
Bộ trưởng ngoại gia Hoa Kỳ vào ngày 14 tháng 5 lên tiếng từ London rằng tình trạng bạo lực đối với người sắc tộc Rohingya tại Myanmar là không thể chấp nhận được và phải chấm dứt.
RFA, 15/9/2017

--------------------
Bắc Hàn lại phóng hỏa tiễn ngang qua Nhật Bản

 



Nam Hàn bắn hoả tiễn Hyunmu-2 trong một cuộc diễn tập bắn đạn thật nhằm đối phó với vụ thử hoả tiễn của Bắc Hàn hôm 15/9/2017. AFP

(RFA): Bắc Hàn vừa phóng hoả tiễn bay qua đảo Hokkaido ở phía Bắc Nhật Bản trên Thái Bình Dương hôm 15 tháng 9, giới chức Nam Hàn và Nhật Bản cho biết tin này vào cùng ngày.
Theo nguồn tin từ quân đội Nam Hàn, hoả tiễn bay ở độ cao khoảng 770 km và bay quảng 19 phút với quãng đường dài 3.700 km..
Bộ trưởng Nội các Nhật Yoshihide Suga cho báo chí biết hoả tiễn đã rơi xuống Thái Bình Dương chỉ cách phía đông Hokkaido khoảng 2.000 km.
Bộ trưởng Quốc Phòng Nhật bản hôm 15 tháng 9 nói ông tin là Bắc Hàn có ý định bắn tới Guam. Bộ trưởng Itsunori Onodera cũng cảnh báo sẽ có những hành động tương tự từ Bắc Hàn vì dường như Bình Nhưỡng đã không coi trọng lệnh cấm vận mới đây của Liên Hợp quốc dành cho nước này.
Hồi cuối tháng trước, Bắc Hàn cũng đã phóng hoả tiễn đạn đạo tầm trung Hwasong-12, bay được khoảng 2.700 km qua Nhật Bản.
Liên đoàn các nhà khoa học quan tâm (Union of Concerned Scientists), một tổ chức phi chính phủ tại Mỹ, cho biết tầm bắn của hoả tiễn Bắc Hàn là đáng kể vì Bắc Hàn đã cho thấy là hoả tiễn của họ có thể với tới Guam. Tuy nhiên Liên đoàn cho biết sự chính xác của hoả tiễn không cao vì vẫn đang ở giai đoạn phát triển ban đầu và do đó rất khó để hoả tiễn của Bắc Hàn có thể phá hủy được căn cứ không quân Andersen của Mỹ ở Guam.
Ngay sau vụ phóng hoả tiễn, Hoa Kỳ đã kêu gọi Trung Quốc và Nga phải có hành động trực tiếp để kiềm chế Bắc Hàn.
Tuyên bố của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson đưa ra vào cùng ngày viết rằng ‘Trung Quốc và Nga phải cho thấy là họ không chấp nhận những vụ phóng hoả tiễn kiểu này bằng cách có những hành động trực tiếp.
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Trung Quốc cung cấp dầu lửa cho Bắc Hàn còn Nga là nước thuê nhiều lao động cưỡng bức nhất từ Bắc Hàn, vốn được cho là nguồn tài chính giúp Bắc Hàn phát triển chương trình hoả tiễn và vũ khí hạt nhân.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ kêu gọi phải có những biện pháp trừng phạt mới đối với Bắc Hàn và kêu gọi tất cả các quốc gia tham gia.
Sau vụ thử hôm 29 tháng 8, Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc đã thông qua một lệnh cấm vận mới lên Bắc Hàn nhưng không có phần cấm vận dầu lửa và cũng không đặt lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un vào danh sách đen theo như bản thảo ban đầu của Mỹ đưa ra.
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sẽ có cuộc họp khẩn cấp vào khoảng 3 giờ chiều ngày 15 tháng 9 theo yêu cầu của Mỹ và Nhật Bản.
Cả Trung Quốc và Nga hôm 15 tháng 9 đều lên tiếng phản đối vụ phóng hoả tiễn mới của Bắc Hàn.
Nga gọi vụ phóng hoả tiễn mới nhất là một phần trong một loạt các hành động gây hấn không thể chấp nhận được và khẳng định Hội đồng Bảo an đã đồng ý là những vụ phóng như vậy không thể được thực hiện.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh lên án vụ phóng thử nhưng lại nói rằng việc đổ tội lên đầu Trung Quốc là vô trách nhiệm.
Phát biểu tại buổi họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh vào cùng ngày, bà Hoa Xuân Oánh nói Bắc Kinh đã có những hy sinh rất lớn để thực hiện lệnh cấm vận của Liên Hợp quốc đối với Bắc Hàn. Theo bà vấn đề chính nằm ở bất đồng giữa Mỹ và Bắc Hàn chứ không phải Trung Quốc. Trung Quốc khẳng định tình trạng căng thẳng leo thang ở bán đảo Triều Tiên không có liên quan gì đến Bắc Kinh và Trung Quốc không nắm vai trò quan trọng trong việc giải quyết vấn đề bán đảo Triểu Tiên.
Hôm thứ hai, 11 tháng 9 vừa qua, cả Nga và Trung Quốc đều ủng hộ lệnh cấm vận mới của Liên Hợp quốc lên Bắc Hàn.
RFA, 15/9/2017

--------------------
Trung Quốc, Canada, EU và các đối tác thúc đẩy Hiệp định Paris

 



Khí thải tại một nhà máy nhiệt điện ở Trung Quốc. AFP

(RFA): Khoảng 30 vị bộ trưởng phụ trách môi trường của các nước sẽ hợp tác cùng nhau thúc đẩy Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu trong buổi hội thảo diễn ra ngày 16 tháng 9 do Trung Quốc, Canada, Liên minh châu Âu (EU) khởi xướng.
Hội nghị diễn ra ở Montreal có sự góp mặt của hơn một nửa số thành viên khối các nước G20.
Hãng AFP cho biết Canada nói là sẽ không đi theo con đường của Hoa Kỳ đó là rút khỏi hiệp định, mà ngược lại sẽ cam kết tuân thủ mọi cam kết, và hi vọng sẽ đạt được mục tiêu hiệp định đề ra bằng cách đầu tư vào năng lượng sạch.
Trong khi đó EU nói rằng sẽ tiếp tục thúc đẩy việc thực thi hiệp định và cho biết đã có kế hoạch cụ thể nhằm giảm lượng khí thải của cả khối xuống 40% vào năm 2030.
Trung Quốc thì hứa hẹn sẽ đưa ra các giải pháp giao thông vận tải tân tiến để giảm lượng khí thải. Bắc Kinh bấy lâu nay lên kế hoạch cấm các phương tiện chạy bằng xăng và dầu diesel bắt đầu từ năm 2040.
RFA, 15/9/2017

--------------------
Malyasia nhận dạng các nạn nhân trong vụ hỏa hoạn trường học

 



Cha mẹ của một học sinh thiệt mạng trong vụ cháy. AFP

(RFA): Hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức Y tế Malaysia, ông Noor Hisham Abdullah, cho biết giới chuyên môn đã sử dụng biện pháp giám định DNA để nhận dạng các thi thể.
Nguyên Thủ tướng Mahathir Mohamad bày tỏ sự thương tiếc cho các nạn nhân xấu số, đồng thời ông kêu gọi các trường học cần củng cố lại các biện pháp an toàn để phòng tránh trường hợp tương tự xảy ra.
Theo số liệu giới chức Malaysia cung cấp thì từ trước đến nay chỉ có 31 vụ hỏa hoạn tương tự tại quốc gia này. Tuy nhiên truyền thông cho biết con số thực tế cao hơn như vậy. Tờ Daily Star dẫn số liệu của cục Phòng cháy Chữa cháy cho thấy khoảng hơn 1 ngàn vụ hỏa hoạn xảy ra tại các trường học tôn giáo trong hai năm qua, trong đó có 211 trường bị thiêu rụi hoàn toàn.
Vụ hỏa hoạn xảy ra tại trường Darul Quran Ittifaqiyah vào khoảng 5 giờ 40 phút sáng ngày 14 tháng 9. Ngọn lửa bùng phát từ khu phòng ngủ trên tầng cao nhất của tòa nhà.
Ngôi trường này thường tiếp nhận học sinh ở độ tuổi từ 5 đến 18. Những trường học theo mô hình này thường không do Bộ Giáo dục Malaysia quản lý mà nằm dưới sự điều hành của cơ quan tôn giáo.
RFA, 15/9/2017

--------------------
Văn Phòng RFA tại Campuchia ngưng hoạt động

 



Lễ bàn giao xác quân nhân Mỹ ở sân bay Quốc tế Phnopenh hôm 2/4/2014. RFA

(RFA): Tổ chức Bảo Vệ Ký giả- CPJ, vào ngày 14 tháng 9 ra thông cáo kêu gọi cơ quan chức năng Campuchia dừng chiến dịch đe dọa và cho phép tất cả các kênh truyền thông được hoạt động một cách tự do mà không sợ bị trả thù.
CPJ ra thông cáo này sau khi có tin văn phòng Đài Á Châu Tự Do tại thủ đô Phom Penh, Campuchia ngưng hoạt động. Sự việc diễn ra vào lúc tại Xứ Chùa Tháp tình trạng cấm đoán truyền thông độc lập gia tăng.
Đại diện cấp cao của CPJ tại khu vực Đông Nam Á, ông Shawn Crispin, lên tiếng rằng quyết định rời khỏi Campuchia của Đài Á Châu Tự Do cho thấy môi trường truyền thông tồi tệ tại Xứ Chùa Tháp suy thoái thế nào dưới áp lực càng lúc càng gia tăng của chính quyền Phnom Penh. Trong những tuần gần đây Bộ Thông Tin của Campuchia đóng cửa ít nhất 19 đài phát thanh trên khắp Xứ Chùa Tháp với cáo buộc những đài này vi phạm hợp đồng với Nhà Nước khi cho phát nhiều chương trình của Đài Á Châu Tự Do và Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ.
Vào ngày 12 tháng 9, Tổng giám đốc Đài Á Châu Tự Do, bà Libby Liu, ra thông cáo nói rõ là đài bị buộc phải đóng cửa văn phòng tại thủ đô Phnom Penh vì biện pháp cấm cách gia tăng của chính quyền Campuchia.
Thông cáo của Đài Á Châu Tự Do viết tiếp là ngày càng rõ ràng hơn việc Thủ Tướng Hun Sen không muốn cho phép truyền thông tự do tiếp tục hoạt động tại Xứ Chùa Tháp trước kỳ bầu cử vào năm tới. Đe dọa của chính quyền Phnom Penh gia tăng đến mức chưa từng có trong những tuần lễ gần đây.
Tuy nhiên, Đài Á Châu Tự Do trong thông cáo đưa ra nêu rõ là cơ quan truyền thông này sẽ vẫn tiếp tục tường trình về những vấn đề quan trọng nhất, bị kiểm duyệt cũng như những diễn biến xảy ra ở Campuchia. Đài Á Châu Tự Do tiếp tục phát thanh chương trình qua làn sóng ngắn, mạng xã hội và trang chủ của Đài.
Phát ngôn nhân Bộ Thông tin Campuchia, Ouk Kimseng, lên tiếng nói chính quyền Phnom Penh sẽ giám sát cách thức Đài Á Châu Tự Do loan tin về Campuchia sau khi văn phòng của Đài này tại Phnom Penh đóng cửa.
Trên trang Facebook cá nhân, phát ngôn nhân Ouk Kimseng viết rằng việc đóng cửa văn phòng sẽ chuyển Đài Á Châu Tự Do từ ‘hoạt động công khai sang hoạt động từ bóng tối.’
Vào ngày 4 tháng 9 vừa qua, nhật báo tiếng Anh Cambodia Daily phải đóng cửa do có đe dọa chính thức về biện pháp từ phía chính quyền Phnom Penh với cáo buộc báo này trốn thuế. Viên chức quản trị tờ Cambodia Dail, ông Douglas Steele, cho CPJ biết là bản thân ông bị cơ quan nhập cư Campuchia cấm rời khỏi Xứ Chùa Tháp và đó giống như biện pháp giam lỏng ở nước này.
Campuchia ngưng tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh VN
Tiếp tục đáp trả ngoại giao với Hoa Kỳ, thủ tướng Hun Sen của chính quyền Campuchia vào ngày 15 tháng 9 cho tạm thời ngưng hợp tác trong một dự án với phía Hoa Kỳ nhằm tìm kiếm xác quân nhân Mỹ mất tích trong cuộc chiến Việt Nam. Ông Hun Sen nói rõ lệnh tạm ngưng như vừa nêu nhằm đáp lại tuyên bố trong tuần này của chính quyền Mỹ là ngưng cấp thị thực nhập cảnh cho những quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Campuchia và gia đình họ.
Biện pháp từ phía Hoa Kỳ là nhằm đáp lại việc Campuchia từ chối không nhận lại công dân Xứ Chùa Tháp phạm tội trên đất Mỹ. Thủ tướng Hun Sen của Campuchia nói ông mong muốn đàm phán lại thỏa thuận trục xuất công dân với phía Hoa Kỳ, mà theo đó kể từ năm 2002 có hơn 500 người gốc Campuchia ở Mỹ phải bị trục xuất.

TT Hun Sen muốn đoàn thiện nguyện Peace Corps rời Campuchia
Cũng vì giận dữ với phía Hoa Kỳ, thủ tướng Hun Sen của Campuchia còn lên tiếng kêu gọi các thiện nguyện viên của tổ chức Peace Corps đang thực hiện những công tác phát triển tại Xứ Chùa Tháp rời khỏi đất nước này. Phát biểu vừa nêu của ông Hun Sen được đưa ra trong buổi nói chuyện với công nhân may mặc Campuchia vào ngày 15 tháng 9.
Quan hệ giữa Hoa Kỳ và thủ tướng Hun Sen, người từng cai trị đất nước Campuchia trong ba thập niên qua, được nhận định chưa bao giờ nồng thắm cả. Gần đây, mối quan hệ đó trở nên tồi tệ khi chính quyền Campuchia cho bắt giữ thủ lĩnh của đảng đối lập Kem Sokha và cáo buộc Hoa Kỳ cùng nhân vật này âm mưu lật đổ chính quyền của ông Hun Sen.
RFA, 15/9/2017

--------------------
Miến Điện: Cội rễ của thảm kịch Rohingya

 

Người Rohingya vượt biên sang Bangladesh qua vịnh Bengal. Ảnh chụp ngày 11/09/2017. REUTERS/Danish Siddiqui

(RFI): Dự án cải cách Liên Hiệp Châu Âu, vừa được chủ tịch Ủy Ban Châu Âu công bố hôm qua, 13/09/2017, là chủ đề được hầu hết các báo Pháp bàn luận. La Croix chạy tựa trang nhất: «Sự trở lại của châu Âu». Trước hết xin giới thiệu một phân tích của Le Monde về những cội rễ của thảm kịch Rohingya, Miến Điện, vừa buộc Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc phải vào cuộc.
Bài «Một lịch sử căng thẳng lâu dài và bạo lực» nhấn mạnh «cuộc thanh lọc sắc tộc» mà chính quyền Miến Điện đang tiến hành là đợt xung đột mới nhất của hơn một thế kỷ căng thẳng giữa hai cộng đồng Phật Giáo và Hồi Giáo tại vùng đất biên giới Miến Điện. Le Monde đưa độc giả trở lại trước hết với «nguyên nhân đầu tiên», đó là vào năm 1826, khi chính quyền Anh (kiểm soát Ấn Độ), sau khi xâm chiếm vùng Arkhan (tức bang Rakhine hiện nay), đã khuyến khích dân Hồi Giáo miền đông Bangladesh định cư tại khu vực này.
Trong khoảng thời gian từ năm 1890 đến 1911, số lượng dân cư Bangladesh theo đạo Hồi sang định cư tại các địa điểm như Maungdaw, Buthidaung và Rathedaung - các trung tâm của những biến loạn hiện nay - tăng vọt tới 77%.

Cuộc chiến Anh-Nhật

Theo nhà nghiên cứu Moshe Yegar, trong Thế Chiến Hai, sau khi Nhật chiếm Miến Điện năm 1942, căng thẳng giữa hai cộng đồng lại có cơ hội bùng phát. Nhiều phần tử Phật Giáo không chấp nhận trở thành thiểu số tại một số địa điểm nơi người «Rohingya» sống quần tụ, đã xảy ra nhiều cuộc tấn công nhắm vào các «làng Hồi Giáo», và người «Rohingya» trả đũa, chống lại tín đồ Phật Giáo ở Maungdaw và Buthidaung.
Xung đột giữa hai cộng đồng đặc biệt quyết liệt, khi các tín đồ Phật Giáo bị lực lượng chiếm đóng Nhật Bản sử dụng để đẩy lùi quân Anh, trong khi đó, bên thực dân Anh - rút về Ấn Độ - tổ chức nhiều nhóm dân quân chống Nhật, bao gồm người Hồi Giáo Rohingya hay Bangladesh. Các chiến binh tình nguyện theo đạo Hồi nhiều khi, thay vì tấn công quân Nhật, lại nhắm vào các làng Phật Giáo.
Kể từ khi Miến Điện độc lập năm 1948, căng thẳng tiếp tục gia tăng. Năm 1951, một «tổ chức của người theo đạo Hồi ở Arakhan» kêu gọi thành lập một «Nhà nước Hồi Giáo tự do, bình đẳng với các quốc gia khác của Liên Hiệp Miến Điện».
Chính vào thời điểm này mà từ «Rohingya» được lực lượng ly khai và các thành phần Hồi Giáo sử dụng để nói về cộng đồng này. Trong khi đó, chính quyền Miến Điện và đông đảo cư dân nước này không thừa nhận sự tồn tại của người «Rohingya», mà coi họ chỉ là những người Bangladesh tha hương. Trong khi đó, những người tranh đấu cho cộng đồng Rohingya coi đây là một sắc tộc riêng, một phần có nguồn gốc Bangladesh, nhưng có cả các gốc gác khác, như Ả Rập, Ba Tư hay Thổ Nhĩ Kỳ…
Kể từ những năm 1960, nhiều nhóm nổi dậy Rohingya được thành lập. Một số nhóm tuyên bố chiến đấu để bảo vệ quyền tôn giáo, một số nhóm khác nghiêng về Hồi Giáo chính trị. Nhìn chung, xung đột với chính quyền tại vùng biên giới diễn ra «với cường độ thấp». Bản thân giữa các nhóm cũng có những cạnh tranh, và số lượng mỗi nhóm thường không vượt quá 100 người. Hiệp hội Đoàn Kết Rohingya, có cơ sở tại Bangladesh, từng là một trong những nhóm tích cực nhất.
Lực lượng nổi dậy Quân Đội Giải Phóng Rohingya hiện nay chắc chắn là một hóa thân của các nhóm chiến đấu trước đây, vốn hoạt động trong tình trạng phân tán. Một số người cho rằng lực lượng này do các thế lực lưu vong ở Ả Rập Xê Út và Pakistan giật dây, nhưng theo những người phát ngôn của tổ chức này, thì cuộc chiến của họ không liên quan gì đến Thánh chiến Hồi Giáo.

Aung San Suu Kyi chuẩn bị lên tiếng

Về tình hình tại chỗ, báo Le Figaro cho biết đã có hơn 379.000 người Rohingya tị nạn sang Bangladesh. Dòng sông biên giới Naf đầy tử thi. Hôm qua, phát hiện thêm bảy người bị bắn chết, sau khi thi thể của họ được vớt lên. Hôm qua, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc kêu gọi chính quyền Miến Điện chấm dứt mọi hoạt động chống lại người Rohingya.
Người đươc coi là đứng đầu chính phủ Miến Điện trên thực tế, bà Aung San Suu Kyi, trở thành đối tượng bị chỉ trích mãnh liệt, vì thái độ «thụ động, trước số phận bi thảm của cộng đồng thiểu số Hồi Giáo này». Đối với Le Figaro, sự im lặng của ngoại trưởng Miến Điện cho thấy rõ «những giới hạn» của bà trước giới quân sự đầy quyền lực. Quan điểm coi người Rohingya là người nước ngoài của lãnh đạo quân đội Min Aung Hlaing, được rất nhiều người trong số 90% cư dân Phật Giáo của Miến Điện hưởng ứng. Quan điểm này lại càng có cớ để truyền bá, khi tổ chức Al-Qaida đe dọa tấn công chính quyền Miến Điện để báo thù. Cuộc khủng hoảng bang Rakhine đang ngày càng trở nên một vấn đề quốc tế.
Theo Les Echos, lãnh đạo Miến Điện Aung San Suu Kyi sẽ có phát biểu chính thức về vấn đề này vào ngày 19/09. Theo một người phát ngôn chính phủ, một trong các nội dung phát biểu của bà liên quan đến «hòa giải dân tộc và hòa bình».

Liên Hiệp Châu Âu tìm những chân trời mới

Phát biểu của chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Jean-Claude Juncker, về tương lai của khối 27 nước, tại Strasbourg hôm qua, được báo chí Pháp đặc biệt chú ý. Xã luận của La Croix «Sự trở lại của Châu Âu» nhận xét đây là một dự án «đầy tham vọng».
La Croix đặt dự án châu Âu của chủ tịch Juncker bên cạnh dự án «tái lập» châu Âu của tổng thống Pháp Emmanuel Macron, được thủ tướng Đức chia sẻ, với nhận định trong bối cảnh bao thách thức hiện nay, Liên Âu rất cần đến những «sáng tạo táo bạo». «"Thuyền trưởng Juncker" dẫn dắt Liên Âu đến những chân trời mới» là tựa một bài khác của La Croix.
«Đừng bỏ lỡ "cơ hội của châu Âu"» là tựa xã luận Les Echos. Tờ báo kinh tế bình luận, «nhiều vận động lớn» rõ ràng đang được khởi sự cho tương lai của Liên Hiệp. Thời điểm hiện nay là hết sức thuận lợi cho những thay đổi, khác hẳn với cách nay một năm, khi tình hình đen tối thể hiện ngay trong diễn văn «u ám và không có sức sống» của chủ tịch Juncker vào thời điểm đó.
Còn hiện nay, bối cảnh kinh tế thuận lợi, tình hình chính trị ổn định (nhất là sau cuộc bầu cử Quốc Hội Đức ngày 24/09), chủ nghĩa dân túy bị đẩy lùi, cộng đồng châu Âu đã tìm lại được ý chí tập thể sau khi kế hoạch Brexit được xác định rõ. Theo Les Echos, dự án của chủ tịch Juncker giống với kế hoạch của tổng thống Pháp ở một điểm chính là xây dựng một châu Âu «bảo vệ» người dân nhiều hơn nữa, đồng thời vẫn mở rộng cánh cửa với thế giới.
Trọng Thành 14-09-2017



--------------------
Dự án Juncker và dự án Pháp: Tương đồng và khác biệt

 
(RFI): Về mặt thương mại, cụ thể là kiểm soát đầu tư nước ngoài tại châu Âu và tiếp tục thương lượng các hiệp định mới nhiều tham vọng. Ông Juncker cũng dự kiến đưa vào các định chế châu Âu quy chế quyết định theo đa số, chứ không cần đồng thuận 100%, trong nhiều lĩnh vực. Một điểm khá tương đồng với dự án của tổng thống Pháp, đó là thành lập ra một chức bộ trưởng Kinh Tế của châu Âu, cũng như một chủ tịch châu Âu, hợp nhất hai chức vụ hiện nay là chủ tịch Uỷ Ban và chủ tịch Hội Đồng Châu Âu.
Dự án cải cách châu Âu của chủ tịch Juncker dự kiến sẽ khởi sự đúng vào ngày 30/03/2019, ngày Anh Quốc chính thức rời khỏi Liên Hiệp, một thời điểm mang tính biểu tượng cao. Vấn đề khó nhất theo Les Echos hiện nay là tìm được sự phối hợp giữa các quốc gia thành viên, và tăng cường «các lĩnh vực yếu nhất», như củng cố nền dân chủ trong khối. Vấn đề thuế đánh vào các tập đoàn tin học được coi sẽ là một dấu hiệu thử thách quyết tâm của khối.
Về dự án cải cách của chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, về phần mình, Le Figaro nhấn mạnh đến sự khác biệt rõ rệt với dự án của tổng thống Pháp. Cụ thể là, ông Juncker không muốn tách biệt khối sử dụng đồng euro thành một nhóm hạt nhân, với Nghị Viện riêng, ngân sách riêng. Chống lại châu Âu co cụm vào khối euro và một châu Âu phân hóa theo nhiều nhóm nước là quan điểm của chủ tịch Juncker.
Ngày 28/09 tới, một hội nghị của Liên Âu sẽ được tổ chức tại Talinn, Estonia, để cụ thể hóa lộ trình của dự án nói trên.
Về dự án cải cách châu Âu, báo Libération lưu ý là sắp tới khối 27 nước sẽ trở thành khối 32 nước, với sự gia nhập của năm nước vùng Balkan.
Paris đăng cai Olympic: Một «thách thức kinh tế»
Le Figaro hôm nay chào mừng việc Pháp chính thức được đăng cai Thế Vận Hội, với hàng tựa: «JO 2024 tại Paris: Một thách thức thể thao và kinh tế». Điều đáng mừng là một thế kỷ sau Thế Vận Hội Paris 1924, nước Pháp lại có cơ hội giương cao ngọn đuốc thể thao thế giới. Tuy nhiên, xã luận Le Figaro «Món cược khác của Thế Vận Hội» chú ý đến những tấm gương thâm hụt tài chính nặng nề của các lần Thế Vận Hội mới đây, cụ thể như Thế Vận Hội Luân Đôn, đội chi đến 76% (với tổng chi 15 tỉ).
Nước Pháp - theo ban tổ chức - có lợi thế là 95% cơ sở hạ tầng đã được xây dựng, và đầu tư cho Olympic lần này chỉ là 6,6 tỉ euro, trong đó chính quyền trung ương và địa phương chỉ đóng góp 1,5 tỉ. Le Figaro nhắc nhở là tổng chi phí của Thế Vận Hội thường vượt xa dự kiến ban đầu. Paris và nước Pháp có thể ăn mừng thành công nói trên, nhưng chỉ nên thực sự coi đây là chiến thắng, khi nào toàn bộ chi phí được kết toán.
Trọng Thành 14-09-2017



--------------------
Mỹ: Thượng viện chống dự án ngân sách của tổng thống

 
(RFI): Libération chú ý đến cuộc phản kháng của Thượng Viện Mỹ hồi tuần trước, chống lại dự án ngân sách của tổng thống Donald Trump. Một ủy ban của Thượng Viện, bao gồm cả hai phe, Cộng Hòa và Dân Chủ, đã đồng thuận tuyệt đối với dự án ngân sách, dành hơn 51 tỉ đô la cho ngành ngoại giao, nhiều hơn 11 tỉ so với khoản chi cho ngoại giao theo dự án của tổng thống Trump. Dự luật ngân sách sẽ còn phải được toàn thể Thượng Viện thông qua, và sau đó phải hợp nhất với dự luật của Hạ Viện, trước khi trình lên tổng thống.
Trọng Thành 14-09-2017



--------------------
Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược: Bài học cho nước Mỹ từ siêu bão

 
(RFI): Vẫn về thời sự nước Mỹ, Les Echos chú ý đến bài học mà nước Mỹ cần rút ra từ các siêu bão nhiệt đới. Nhà kinh tế học Joseph Stiglitz tố cáo «học thuyết chống Nhà nước» đang ngự trị tại Washington, hay nói cách khác, quan điểm giảm thiểu vai trò của Nhà nước trong việc dự báo thiên tai và khắc phục thảm họa. Một điều trớ trêu là bang Texas, nơi vừa chịu siêu bão Harvey, với thiệt hại ít nhất 150 tỉ đô la, lại chính là một căn cứ địa của những người hoài nghi Biến đổi khí hậu.
Theo Joseph Stiglitz, nếu không đóng góp được gì nhiều cho cuộc chiến chống khí thải gây hiệu ứng nhà kính, thì chính quyền tiểu bang này cũng cần phải chuẩn bị tốt hơn để đối phó với các thiên tai, với mức độ nghiêm trọng gia tăng, do Biến đổi khí hậu. Giải Nobel kinh tế lưu là «chỉ có thị trường không thôi sẽ không thể mang lại những bảo trợ cần thiết cho xã hội».
Điều mà chính giới Mỹ cần làm ngay là có một chính sách nhất quán. Không thể vừa một mặt chống lại việc xây dựng các quy định pháp lý, chống lại các đầu tư cho việc phòng ngừa hạn chế thiệt hại do thiên tai, mặt khác, khi thiệt hại xảy ra lại đòi được bồi hoàn lớn, nhiều khoản thiệt hại hàng tỉ đô la «nhẽ ra có thể dễ dàng tránh được».
Trọng Thành 14-09-2017