HOME
Tin Quê Nhà
 
Chiến lược Ấn Độ Thái Bình Dương tự do và mở là gì?
 




Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump phát biểu tại mộ sự kiện các lãnh đạo doanh nghiệp cùng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh hôm 9/11/2017. AFP


(RFA): Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump sẽ có bài phát biểu được trông đợi tại APEC về chiến lược Ấn Độ Thái Bình Dương mở và tự do. Đây là một thuật ngữ nghe có vẻ mới nhưng theo các chuyên gia quốc tế thì thuật ngữ này đã được dùng từ lâu ở khu vực châu Á Thái Bình Dương. Vậy Tổng thống Trump muốn nói đến điều gì khi dùng thuật ngữ này thay vì nói đến chiến lược chuyển trục về châu Á Thái Bình Dương như dưới thời của Tổng thống Obama? Đài Á Châu Tự Do phỏng vấn Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia về vấn đề này.
RFA: Thưa Giáo sư, xin ông cho biết thuật ngữ Ấn Độ Thái Bình Dương mà chính quyền của Tổng thống Donald Trump nói nhiều gần đây nhân chuyến thăm châu Á của Tổng thống Trump có nghĩa là gì?
Gs. Carl Thayer: đây là thuật ngữ mà Tổng thống Mỹ đã dùng gần đây nhưng trên thực tế nó đã được dùng từ trước đó trong giới quân sự và bây giờ nó đang được sử dụng một cách đặc biệt. Thuật ngữ Ấn Độ Thái Bình Dương ý muốn nói đến việc kết hợp cả Ấn Độ vào một khu vực rộng lớn hớn mà trên thực tế là đã lớn nếu xét về Bộ Chỉ huy khu vực Thái Bình Dương của Mỹ. Theo đó, Ấn Độ sẽ được bao gồm và khu vực nhưng Pakistan thì không bao gồm trong đó. Công thức của Tổng thống Trump là muốn vượt qua APEC vốn bao gồm cả 3 nước Nam Mỹ là Mexico, Peru và Chile và nhấn mạnh khu vực gốc là Thái Bình Dương. Khu vực mở và tự do là cố gắng của Tổng thống Trump để vượt qua vấn đề thâm hụt thương mại và những trao đổi thương mại không công bằng theo tiêu chuẩn của Mỹ và khiến các nước khác phải theo. Cho nên điều này sẽ không đồng điệu với APEC là đa phương. Nó chỉ là mong muốn của Mỹ dựa vào một ý tưởng đã cũ và được thay đổi theo kiểu của Tổng thống Trump.
RFA: Vậy điều này có khác gì so với những gì chúng ta đã thấy trong chiến lược châu Á Thái Bình Dương dưới thời của Tổng thống Barack Obama, hay đây chỉ đơn thuần là một tên khác?
Gs. Carl Thayer: nó chỉ là tên khác. Quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ cuối cùng đã cải thiện trong suốt thời kỳ của Tổng thống Obama và từ khi Thủ tướng Ấn Độ Modi lên nắm quyền thì Ấn Độ đã có những thúc đẩy trong hành động. Họ đã đóng vai trò tích cực trong việc giúp Việt Nam về mặt an ninh biển và họ cũng quan ngại về hoạt động của Hải quân Trung Quốc qua Ấn Độ Dương. Cho nên khu vực châu Á Thái Bình Dương là cách thường gọi nhưng người Mỹ thường nói là nước Mỹ là một cường quốc ở Thái Bình Dương và đó là phần nói về biển mà châu Á là một vùng đất rộng lớn. Ấn Độ Thái Bình Dương là để đưa ưu tiên cho vấn đề trên biển kết nối hai vùng biển Ấn Độ và Thái Bình Dương qua biển Đông.
RFA: vậy những thách thức mà Tổng thống Trump sẽ phải đối mặt là gì khi ông nói đến điều này tại châu Á?
Gs. Carl Thayer: mọi người rất lịch sự và họ cũng không muốn đối đầu với Tổng thống, trong khi ASEAN thì làm việc theo nguyên tắc nhất trí chung. Cũng đã có cả trăm những cuộc gặp được tổ chức ở Việt Nam. Các Bộ trưởng thương mại đã đưa ra 4 ưu tiên chính chủ yếu là về mặt kỹ thuật và APEC sẽ tiếp tục theo đường hướng đó. Thông tin mà tôi có được từ bên Australia trước APEC là mục tiêu cuối cùng của APEC là có được một thỏa thuận thương mại tự do ở khu vực châu Á Thái Bình Dương, trong khi Tổng thống Trump lại nói Mỹ muốn các thỏa thuận song phương ở tiêu chuẩn cao. Điều đáng chú ý là trong đó có cả những tiêu chuẩn đã được bao gồm trong Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương mà Mỹ đã rút khỏi. Đó là các vấn đề về thương mại điện tử, dịch vụ, và bảo vệ bản quyền trí tuệ đang vượt qua cả thương mại và đầu tư.
RFA: Vậy các nước trong khu vực sẽ có lợi gì từ chiến lược Ấn Độ Thái Bình Dương mà Tổng thống Trump đưa ra?
Gs. Carl Thayer: khi Tổng thống Trump rút khỏi TPP thì ông ấy đồng thời cũng rút ra phần quan trọng nhất của một thỏa thuận, đó là 60% của nền kinh tế thế giới. Đây được coi là phần đệm nếu như không muốn nói là phần đối trọng với ảnh hưởng về kinh tế đang lên từ Trung Quốc. Khi Mỹ rút khỏi TPP thì các nước khác trong khu vực đang trông chờ vào một nửa phần còn lại trong cam kết của Mỹ với khu vực. Vào lúc này về mặt quân sự thì cũng tương tự như thời của Tổng thống Obama với chiến lược chuyển trục về châu Á vì các vũ khí hiện đại nhất đang được đưa về đây. Gần đây nhất là vấn đề căng thẳng với Bắc Hàn cũng gây sự chú ý. Nhưng như Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis đã nói và Ngoại trưởng Rex Tillerson cũng nhấn mạnh đó là các phần của sức mạnh quốc gia bao gồm kinh tế, quân sự và ngoại giao. Tất cả những nhân tố này phải được kết hợp với nhau trong một chiến lược. Cho nên khi Tổng thống Trump nói về Ấn Độ Thái Bình Dương mở và tự do, những nước muốn Mỹ vẫn cam kết với khu vực sẽ muốn biết Mỹ sẽ áp dụng điều mình nói như thế nào, tham gia đóng góp, hợp tác với khu vực thay vì chỉ đạo tạo ảnh hưởng. Cho nên các nước trong khu vực sẽ muốn biết Mỹ sẽ thay TPP của Tổng thống Obama bằng cái gì. Tất nhiên nó sẽ không giống như cũ nhưng liệu có đủ lớn để duy trì sự có mặt của Mỹ trong khu vực không? Nó cũng phụ thuộc vào quan hệ của từng nước và các nước sẽ đưa ra đánh giá của mình khi Tổng thống Trump phát biểu.
RFA: xin cảm ơn giáo sư đã dành cho chúng tôi buổi phỏng vấn.
RFA, 9/11/2017

--------------------
Thêm thành viên Hội Anh em Dân chủ bị mời làm việc

 




Bốn thành viên Hội Anh Em Dân Chủ bị bắt: Ký giả Trương Minh Đức, Mục sư Nguyễn Trung Tôn, ông Phạm Văn Trội, ông Nguyễn Bắc Truyển (từ trái qua). Photo: RFA


(RFA): Thêm 2 thành viên của Hội Anh Em Dân Chủ là các ông Lê Anh Hùng và Trương Văn Dũng bị công an Hà Nội gửi giấy đòi triệu tập, ghi rõ nội dung buổi làm việc liên quan đến vụ án hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.
Cả 2 ông Hùng và Dũng nhận được giấy gọi của công an Hà nội ngày 8 tháng 11, đòi phải trình diện để làm việc với công an lúc 8 giờ sáng ngày hôm nay, mùng 9 tháng 11 năm 2017. Hai ông đều quyết định từ chối, không đến đồn công an làm việc.
Trong thư phổ biến rộng rãi trên mạng xã hội, ông Lê Anh Hùng cho biết ông không tham gia vào bất cứ hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân nào cả, do đó ông không có trách nhiệm phải gặp công an.
Ông Trương Văn Dũng, một trong hai người có giấy mời làm việc, vào chiều ngày 9 tháng 11 cho Đài Á Châu Tự Do biết như sau về trường hợp của ông:
Ngày hôm qua họ đưa giấy triệu tập, thì quan điểm của tôi rất rõ ràng là tôi từ chối tôi không làm việc với họ, cho đến ngày hôm nay tôi cũng đã thực thi điều đó là tôi không đi gặp. Trường hợp chúng tôi quan hệ với Nguyễn Văn Đài, hay bất kể với một ai, đó là quyền của chúng tôi. Đấy là điều chúng tôi khẳng định luôn. Thế còn trường hợp họ dùng từ mời hoặc triệu tập chúng tôi không bao giờ hợp tác với họ, bởi vì sao, vì họ là một chính thể tà quyền chúng tôi đấu tranh cho tổ quốc vì thế chúng tôi không hợp tác với tà quyền, quan điểm tôi rất rõ ràng. Chúng tôi khẳng định chúng tôi cũng không làm điều gì sai trái với pháp luật cả.”
Cũng cần nhắc lại trong một năm qua, Hội Anh Em Dân Chủ là một trong những tổ chức bị đàn áp mạnh tay, nhiều thành viên của Hội đã bị bắt giữ, bị truy tố với tội danh hoạt động lật đổ chính quyền nhân dân, chiếu theo điều 79 Bộ Luật Hình Sự, hoặc bị ghép vào tội danh tuyên truyền chống nhà nước, dựa theo điều 88 của Bộ Luật Hình Sự.
Hội Anh Em Dân Chủ được luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài và một số người cùng chí hướng đồng thành lập vào tháng Tư năm 2013, với mục đích cổ võ dân chủ, đòi hỏi chính quyền Việt Nam phải tôn trọng quyền tự do dân sự và chính trị như đã được quy định trong hiến pháp cũng như trong các bản công ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam đã ký kết.
Luật Sư Đài và người cộng sự là Cô Lê Thu Hà bị bắt hồi cuối tháng 12 năm 2015, đến giờ vẫn chưa xét xử. Tháng Bảy năm nay, thêm 4 thành viên của Hội là Mục Sư Nguyễn Trung Tôn, ông Trương Minh Đức, ông Phạm Văn trội và Nguyễn Bắc Truyển bị chính quyền bắt giam.
Đến ngày 17 tháng Mười vừa qua, công an Hà Tĩnh cũng bắt khẩn cấp một thành viên khác của Hội Anh Em Dân Chủ là Cô Trần Thị Xuân.
Những vụ đàn áp, bắt bớ các nhà hoạt động cho dân chủ và quyền con người tại Việt Nam đã khiến những tổ chức bảo vệ, tranh đấu cho quyền làm người liên tục lên tiếng kêu gọi các nhà lãnh đạo của thế giới khi đến Đà Nẵng dự hội nghị cấp cao Diễn Đàn Hợp Tác Kinh Tế Châu Á Thái Bình Dương APEC phải thúc đẩy Hà Nội tôn trọng nhân quyền.
Một trong những lời kêu gọi được đưa ra ngày 9 tháng 11 là thư ngỏ của Ủy Ban Bảo Vệ Quyền Làm Người Việt Nam gửi các lãnh đạo APEC.
Trong thư ngỏ, ông Võ Văn Ái, Chủ Tịch Ủy Ban, nhấn mạnh rằng khi có mặt tại Việt Nam để dự APEC, các nhà lãnh đạo nên dùng cơ hội này để gây áp lực, buộc Việt Nam phải ngưng ngay chính sách đàn áp nhân quyền và quyền tự do tín ngưỡng.
Thư ngỏ cũng nhắc đến những nhà hoạt động xã hội đang bị cầm tù hay bị giam giữ, như bà Trần Thị Nga, Blogger Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài, hoặc như nhà tu hành đang bị quản thúc như trường hợp của Hòa Thượng Thích Quảng Độ, vị lãnh đạo của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất.
RFA, 9/11/2017

--------------------
Kết thúc hội nghị 11 Bộ trưởng TPP

 




Bộ trưởng David Parker và Bộ trưởng Trần Tuấn Anh tại Đà Nẵng ngày 08/11/17. Courtesy: moit.gov.vn


(RFA): Hội nghị Bộ trưởng của 11 nước tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) tại Đà Nẵng, Việt Nam vừa kết thúc vào ngày 9 tháng 11, với kết quả được cho là lạc quan mặc dù vẫn còn những quan điểm khác biệt về thương mại và bảo hộ mậu dịch.
Bộ trưởng Công thương Việt Nam Trần Tuấn Anh, chủ trì Hội nghị này, cho biết như vừa nêu. Ông Trần Tuấn Anh còn cho biết thêm trong thời gian 3 ngày diễn ra Hội nghị Bộ trưởng TPP, 11 vị Bộ trưởng thảo luận để cố gắng đạt được một gói thỏa thuận cuối cùng do Nhật Bản đề xuất.
Đồng chủ trì Hội nghị Bộ trưởng TPP, Bộ trưởng Tái thiết Kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi nói rằng việc đạt được gói thỏa thuận tại Hội nghị lần này là một quyết định đúng đắn vì thịnh vượng của khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.
Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại New Zealand David Parker vào ngày 9 tháng 11 nói với Reuters rằng 11 Bộ trưởng vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Hội nghị Bộ trưởng TPP diễn ra bên lề Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2017 nhằm tìm kiếm sự đồng thuận về cách thức vận hành của TPP mà không có sự tham gia của Hoa Kỳ.
Tổng thống Donald Trump hồi đầu năm nay tuyên bố Mỹ rút khỏi TPP mặc dù người tiền nhiệm là Tổng thống Barack Obama đã rất cố gắng theo đuổi Hiệp định TPP được hoàn tất trước khi thời điểm hết nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của mình.
RFA, 9/11/2017

--------------------
Miền Trung có thể hứng chịu thêm cơn bão 13

 




Người dân lội nước ở ngay trung tâm du lịch phố cổ Hội An hôm 6/11/2017 sau khi cơn bão Damrey ập vào miền trung Việt Nam. AFP


(RFA): Một cơn bão nữa, tức bão số 13, có khả năng đổ vào miền Trung trong vài ngày tới. Đây là kịch bản xấu nhất mà Cơ quan Khí tương Thủy văn Việt Nam dự báo. Hiện nay, áp thấp nhiệt đới đang nằm ở phía Đông Nam quần đảo Hoàng Sa.
Theo dự đoán của các cơ quan khí tượng thế giới được một số quan chức Việt Nam trích dẫn, thì áp thấp nhiệt đới này có thể yếu đi, có thể đi lên phía Bắc, nhưng cũng có thể đổ vào miền Trung Việt Nam.
Hiện nay do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới này mà vùng biển phía Bắc Biển Đông động rất mạnh và có mưa to.
Liên quan đến đợt lũ lớn do cơn bão số 12 gây ra làm ít nhất hơn 100 người thiệt mạng, ông Trịnh Đình Dũng, Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam nói rằng cơn bão này gây ra hậu quả nặng nề là vì khu vực miền Nam Trung bộ không có nhiều kinh nghiệm trong việc đối phó với bão lụt.
Ông cũng nói rằng Ngân hàng Nhà nước đang tìm cách hỗ trợ người dân bằng cách xem xét lại thời gian trả nợ, hay giảm nợ. Còn đối với 8 chiếc tàu bị chìm ngoài khơi vùng biển Qui Nhơn, ông cũng cho biết các cơ quan hữu quan phải chú ý đến chuyện ngăn chận việc tràn dầu ra từ các con tàu bị đắm.
Cộng đồng châu Âu cũng lên tiếng là sẽ giúp Việt Nam khắc phục hậu quả nặng nề của cơn bão số 12, và sẽ gửi một đoàn công tác tới Việt Nam để ước lượng tình hình thiệt hại để đưa ra các biện pháp giúp đỡ.
RFA, 9/11/2017

--------------------
Phát hiện thêm mỏ dầu ngoài khơi phía Nam Việt Nam

 




Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PetroVietnam)đã tham gia đấu thầu 30% cổ phần các mỏ dầu khí tại Malaysia của hãng năng lượng Murphy Oil vào năm 2014. AFP


(RFA): Hãng năng lượng Murphy Oil của Mỹ phát hiện ra dầu tại giếng CM-1X thuộc Vùng trũng Nam Côn Sơn ngoài khơi phía Nam Việt Nam.
Tin cho biết Murphy Oil sẽ tiếp tục đánh giá tiềm năng thương mại của giếng dầu này, và giếng CT-1X được phát hiện có dầu vào quý 2 vừa qua.
Tại Vùng trũng Cửu Long ngoài khơi Việt Nam, Hãng Murphy đang cùng các đối tác làm việc về phát hiện tại lô LDR 15-1 / 05 và sẽ công bố tính thương mại của dầu phát hiện tại lô này trong năm 2018. Đồng thời Murphy cũng tiếp tục kế hoạch thăm dò lô 15-2/17 gần kề đó.
Xin được nhắc lại, năm 2014, Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PetroVietnam) đã tham gia đấu thầu 30% cổ phần các mỏ dầu khí tại Malaysia của hãng năng lượng Murphy Oil (Mỹ). Thời điểm đó, Việt Nam muốn tăng dự trữ dầu thô vốn đang đi xuống trong thập kỷ qua.
RFA, 9/11/2017

--------------------
Lô đất ‘bí ẩn’ Việt Nam dành cho Mỹ nằm ở đâu?

 


Một nhân viên ngoại giao Mỹ ở Hà Nội đã chỉ tay vào một điểm đánh dấu gần Công viên Cầu Giấy trên bản đồ của Quận Cầu Giấy, trong khi ngoại trưởng Mỹ chăm chú lắng nghe, hôm 11/11.


(VOA): Việt Nam và Hoa Kỳ đạt thỏa thuận về một lô đất có mã số “D30” để xây dựng đại sứ quán Mỹ mới, thu hút sự chú ý của dân chúng về địa điểm quan trọng trong quan hệ song phương này.
Tuyên bố chung Việt – Mỹ sau chuyến thăm chính thức của Tổng thống Donald Trump tới Hà Nội có đoạn nói rằng nhà lãnh đạo Hoa Kỳ và Chủ tịch Trần Đại Quang “hoan nghênh hai bên trao đổi biên bản thảo luận về ý định dành cho Hoa Kỳ thuê lô đất ‘D30’ tại Hà Nội để xây mới Đại sứ quán Hoa Kỳ, phù hợp với luật pháp mỗi nước”.


Hai bên đạt thỏa thuận về "D30" trong chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Trump.


Nguồn tin tại phái đoàn ngoại giao Mỹ ở Việt Nam cho VOA tiếng Việt biết rằng “D30” nằm ở phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy ở Hà Nội, cách không xa công viên Cầu Giấy, một trong những những khu vui chơi được coi là “đẹp nhất thủ đô”.
Địa điểm này nằm đối diện Viện Huyết học Truyền máu Trung ương trên đường Phạm Văn Bạch. Quan sát bản đồ vệ tinh của Google, phóng viên VOA tiếng Việt thấy rằng “D30” là một khoảnh đất rộng vẫn còn nhiều chỗ trống và có các nhà hàng dựng tạm ở mặt phố.
VOA Việt Ngữ đã đề nghị Đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội cho biết thêm chi tiết về “D30” cũng như lý do chọn địa điểm này, nhưng tới tối ngày 15/11 (giờ Hà Nội), chúng tôi vẫn chưa nhận được hồi đáp.


Địa điểm nơi được cho là "D30".


Tin cho hay, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson đã tháp tùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến công du chính thức tới Hà Nội tuần trước.
Một bức ảnh đăng trên trang web Flickr của Bộ Ngoại giao Mỹ cho thấy rằng ông Tillerson đã tới thăm đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội hôm 11/11.
Một nhân viên của cơ quan ngoại giao này đã chỉ tay vào một điểm đánh dấu gần Công viên Cầu Giấy trên bản đồ của Quận Cầu Giấy, trong khi ngoại trưởng Mỹ chăm chú lắng nghe.
Trước đó vài tháng, sau khi Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tới thăm Nhà Trắng, hai nước cũng đã ra thông cáo chung, trong đó đề cập tới việc “hai bên nhất trí tích cực cùng nhau làm việc để hoàn tất thỏa thuận về việc chọn vị trí đất phù hợp và thỏa thuận thuê đất cho trụ sở mới của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội”.
Trong khi có ý kiến cho rằng “D30” nằm ở khu vực hay tắc nghẽn giao thông cũng như có thể bị ngập lụt, ông Phạm Viết Hướng, một người môi giới nhà đất ở quận Cầu Giấy, lại nói với VOA Việt Ngữ:
“Ở đấy, nói chung giao thông cũng thuận tiện, gần khu Duy Tân, tập trung rất nhiều văn phòng, từ văn phòng của Việt Nam cho đến văn phòng nước ngoài. Khu công viên Cầu Giấy thì nó không bị ngập. Khu vực này đông dân cư nên tỷ lệ trộm cắp và cướp giật rất là hiếm”.


Trụ sở Đại sứ quán Mỹ hiện nay ở Láng Hạ, Hà Nội.


Phía Hoa Kỳ hiện có đại sứ quán ở Hà Nội (với trụ sở chính ở phố Láng Hạ và một địa điểm khác ở phố Ngọc Khánh) và một lãnh sự quán ở TP Hồ Chí Minh.
Còn Việt Nam hiện có một đại sứ quán nằm trong một tòa nhà ở thủ đô Washington DC của Mỹ và các lãnh sự quán ở Houston, Texas; ở thành phố New York ở tiểu bang New York và ở San Francisco, tiểu bang California, nơi có nhiều người gốc Việt sinh sống.
Trong chuyến thăm châu Á mới kết thúc hôm 14/11, nhà lãnh đạo Mỹ luôn nhấn mạnh tới từ “có đi có lại” trong quan hệ với các quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Tuyên bố chung Việt – Mỹ cũng viết rằng “Tổng thống Donald Trump tái khẳng định Hoa Kỳ sẽ hỗ trợ để Việt Nam có được các cơ sở vật chất ngoại giao và lãnh sự tốt hơn tại Hoa Kỳ”.
Vấn đề tìm nơi xây đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội đã râm ran lâu nay, nhất là sau năm 2008, khi Đại sứ Michael Michalak, cho biết rằng đó là một trong bốn ưu tiên của ông trong nhiệm kỳ ở Việt Nam sau thương mại, giáo dục và nhân quyền.
Ông nói rằng “đại sứ quán hiện thời quá chật chội và chúng tôi muốn có một tòa đại sứ mới rộng rãi hơn” và cho biết thêm rằng “thông thường việc xây dựng sứ quán sẽ mất từ 2 tới 5 năm”.


Tòa nhà ở thủ đô Washington DC nơi đặt Đại sứ quán Việt Nam.


Theo trang web của Bộ Ngoại giao Mỹ, các đại sứ quán và lãnh sự quán của nước này trên thế giới, cũng như các cơ quan đại diện ngoại giao của nước khác ở Hoa Kỳ được trao quy chế đặc biệt, và “trong khi khu vực ngoại giao vẫn là lãnh thổ của nước chủ nhà, một đại sứ quán hoặc lãnh sự quán được coi là một quốc gia có chủ quyền”.
Bộ này nói rằng “tòa nhà chính của đại sứ quán thường được bổ sung bởi các tòa nhà khác là nơi hoạt động của bộ phận lãnh sự, trung tâm thông tin, phòng họp hay văn phòng của các cơ quan khác [thuộc chính phủ Mỹ]”.
“Là một bộ mặt của nước Mỹ ở quốc gia chủ nhà, tòa nhà đại sứ quán thường ấn tượng về mặt kiến trúc, đó có thể là một tòa nhà lịch sử hay một kết cấu mới ấn tượng”, Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay.
Một cựu nhân viên phái bộ ngoại giao của Hoa Kỳ ở Việt Nam cho VOA Việt Ngữ biết rằng nhiều năm qua, phía Hà Nội và Washington vấp phải trở ngại về thương thuyết khu vực xây đại sứ quán mới, nhất là về giá và thời hạn cho thuê đất.
Theo Luật Đất đai của Việt Nam năm 2013, “thời hạn cho thuê đất để xây dựng trụ sở làm việc của tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao không quá 99 năm”.
Trả lời báo chí trong nước đầu năm nay, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh nói rằng “Mỹ cũng có ý định mở tổng lãnh sự quán” ở Đà Nẵng, và phía Việt Nam “hoan nghênh vì điều này có lợi cho việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước với nhau”.
Trung Quốc mới đây đã chính thức khai trương tổng lãnh sự quán ở thành phố biển, nơi nhiều du khách quốc gia láng giềng tới thăm, và cũng là nơi vừa tổ chức Hội nghị thượng đỉnh APEC với sự tham dự của tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Viễn Đông
15/11/2017

--------------------
Giới hoạt động dùng phim ảnh giúp dân Việt ‘vượt qua nỗi sợ hãi’

 


Một hình ảnh trong tập phim "Việt Nam Cần Thay Đổi" của loạt phim phóng sự-tài liệu "Vượt Qua Nỗi Sợ Hãi"


(VOA): Một nhóm các nhà báo công dân độc lập người Việt tiếp tục sứ mạng kêu gọi người dân ý thức về thực trạng của đất nước bằng việc công bố tập tiếp theo trong loạt phim phóng sự-tài liệu “Vượt Qua Nỗi Sợ Hãi” ra mắt lần đầu tiên vào tháng 11 năm ngoái với nội dung xoay quanh tình trạng cưỡng chế đất đai khắp cả nước.
Được đặt tên “Việt Nam Cần Thay Đổi,” tập thứ hai trong sê-ri phim sử dụng những đoạn phim được ghi tại hiện trường, những cuộc phỏng vấn người dân cùng những hình ảnh tư liệu khác ở cả Mỹ và Việt Nam để kêu gọi sự thức tỉnh và cởi mở tư tưởng, điều mà các nhà làm phim nói là chất xúc tác tạo nên sự thay đổi.
Video mở đầu với một cuộc biểu tình chống Tổng thống Donald Trump ở thành phố Los Angeles, bang California hồi tháng 2. Blogger Điếu Cày (Nguyễn Văn Hải), một trong những nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng nhất từng bị Việt Nam cầm tù và sau đó được phóng thích sang Mỹ, xuất hiện trong tư cách một người quan sát người dân Hoa Kỳ thực hiện quyền tự do biểu đạt không bị cản trở.
“Đây là những hình ảnh tuyệt vời biểu dương cho nền dân chủ thực thụ khi quyền con người được tôn trọng và được bảo vệ bởi những người thực thi công quyền, cho dù chính kiến của họ có thể khác biệt,” Điếu Cày nói. “Đó là nền dân chủ của nước Mỹ.”
Và đó cũng là điều mà Helena Lee, người lãnh đạo dự án sản xuất sê-ri phim này, muốn nhiều người dân Việt Nam nhìn thấy.
Là một công dân Mỹ gốc Việt đang sinh sống tại Quận Cam, California, cô Helena cùng với cô giáo cũ của mình là nghệ sĩ Kim Chi - người từng tham gia nhiều phim lớn của điện ảnh cách mạng Việt Nam và sau này trở thành người mạnh mẽ cổ súy nhân quyền - cùng nhiều nhà hoạt động khác tự nguyện bỏ tiền túi, công sức và thời gian để quay phim, thu thập tài liệu và viết lời bình.
Tất cả họ đều có cùng chung một mong muốn chia sẻ câu chuyện của những người trong cuộc về thực trạng dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam để khơi dậy sự phản tỉnh và thôi thúc người dân hành động.
Với tập phim thứ hai tập trung vào đời sống dân chủ ở xã hội Mỹ, cô Helena muốn người Việt Nam “cởi mở tầm nhìn” để tư duy không bị bó hẹp bởi dòng thông tin chính thống do nhà nước kiểm soát.
“Người Việt Nam mình không có cơ hội nhìn ra thế giới bên ngoài nhiều,” cô nói. “[m]ặc dù bây giờ với Facebook rồi Google họ có rất nhiều nguồn thông tin nhưng mà thực ra thông tin thực sự đến với từng người dân thì số lượng vẫn chưa nhiều.”
“Chúng tôi chỉ muốn giới thiệu về một nước Mỹ, một xã hội và một chế độ tư bản vào trong nước để người dân được nhìn thấy cuộc sống bên ngoài, cái xã hội bên ngoài, cái thể chế bên ngoài để họ có thể học tập để thay đổi theo. Thì những thay đổi đó sẽ giúp cho họ thực hiện bằng hành động, ví dụ như là bày tỏ chính kiến, không sợ hãi nữa.”
Thông điệp mạnh mẽ nhất của tập phim có lẽ nằm ở những hình ảnh của những người biểu tình cả phản đối lẫn ủng hộ Tổng thống Trump, với những cuộc phỏng vấn được thực hiện trên đường phố giữa dòng người tuần hành.
Cô Helena giải thích lý do chọn điểm nhấn này:
“Chúng tôi muốn bày tỏ hay là truyền tải cho người dân Việt Nam biết được cái không khí tự do mà người Mỹ được hưởng dù rằng những chính kiến đó phải rất mạnh mẽ khi người dân họ chống lại tổng thống, chống lại chính quyền nhưng mà họ không bị bắt trong khi đó những việc như vậy ở Việt Nam mặc dù chỉ là mới bày tỏ chính kiến thôi, đơn giản là bày tỏ bất đồng về vấn đề nào đó thôi như phản đối về vấn đề môi trường ở Formosa mà họ đã bị bắt đi tù rồi… Ở nước Mỹ, đó là cái quyền con người mà người ta được hưởng trong khi ở Việt Nam cái quyền con người đó bị thiếu hụt rất là nhiều.”
Cô Helena cho biết dự kiến sê-ri phim bao gồm năm tập, mỗi tập là những mảng của vấn đề “vượt qua nỗi sợ hãi.” Vì làm phim không chuyên và chỉ có thể bắt tay vào làm khi mọi người có thời gian nên dự án phim có thể kéo dài trong một thời gian.
Nhưng bằng công sức và tiền bạc mà mỗi người tự bỏ ra, họ quyết tâm theo đuổi sứ mạng truyền tải thông điệp “vượt qua nỗi sợ hãi.”
“Chúng tôi cũng không muốn nhận bất cứ kinh phí hay tài trợ của ai,” cô Helena chia sẻ. “Lý do là chúng tôi muốn giữ thông điệp của chúng tôi, những ý định của chúng tôi là hoàn toàn trung hòa và dựa trên sự thực.”
VOA, 16/11/2017

--------------------
Tập đoàn FPT cổ vũ cho thương mại tự do và phát triển

 


Chủ tịch FPT Trương Gia Bình (Chụp từ Trang Tinnhanhchungkhoan.vn)


(VOA): Mười một quốc gia hội họp tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Đà Nẵng hôm thứ Bảy đồng ý xúc tiến hiệp định thương mại tự do xuyện Thái Bình Dương, bất chấp thị trường lớn nhất thế giới, Hoa Kỳ, đã rút ra khỏi hiệp định này. Dự kiến Việt Nam sẽ là một trong các bên được hưởng lợi nhiều nhất trong thỏa thuận mậu dịch tự do giữa lúc nước này đang phát triển nhanh chóng khâu xuất khẩu, kể cả trong lĩnh vực công nghệ. Thông tín viên Daniel Sschearf của VOA đến thăm FPT, công ty công nghệ lớn nhất Việt Nam, và thực hiện một cuộc phỏng vấn đặc biệt với Chủ tịch Hội đồng Quản trị FPT ở Đà Nẵng.
Thương mại tự do và đầu tư là những yếu tố đẩy mạnh nền kinh tế Việt Nam – vốn có tỷ lệ tăng trưởng hơn 6% mỗi năm – giúp Việt Nam trở thành một trong số 4 nước tăng trưởng nhanh nhất châu Á.
Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn FPT Trương Gia Bình nói:
"Trên thực tế, tôi nghĩ điều rất quan trọng đối với Việt Nam không những chỉ là mở cửa với thế giới mà còn phải cải thiện các quy định về thương mại và sản xuất, và quốc tế hóa Việt Nam nhiều hơn nữa".
Công ty công nghệ lớn nhất của Việt Nam có thể được tăng sức hơn nữa với một thỏa thuận thương mại tự do đã được môi giới tại các cuộc họp ở Diễn Đàn Hợp tác Kinh tế Á Châu-Thái Bình Dương (APEC), thay thế cho Hiệp định Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương TPP.
Ông Trần Tuấn Anh, Bộ trưởng Thương mại Việt Nam phát biểu:
"Trên cơ sở các kết quả của bốn vòng đàm phán, các bộ trưởng, trong các cuộc họp trong những ngày vừa qua tại Đà Nẵng, đã thống nhất một số nội dung quan trọng trong đó, thống nhất với cái tên gọi mới của hiệp định TPP gồm 11 nước thành viên, là Hiệp định toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, viết tắt theo tiếng Anh là CPTPP. "
Thỏa thuận thương mại mới được hình thành sau khi Tổng thống Donald Trump rút thị trường lớn nhất thế giới – là Hoa Kỳ - ra khỏi hiệp định TPP, để theo đuổi các hiệp định thương mại song phương.
Chủ tịch Hội đồng Quản trị tập đoàn FPT nói:
"Tôi tin chắc là vào một thời điểm nào đó, Mỹ sẽ quay trở lại để thảo luận về cam kết đối với đà tăng trưởng mạnh mẽ. Tôi nghĩ đó sẽ là cách mà nước Mỹ vận hành trong tư cách nước lãnh đạo thế giới".
FPT tuyên bố tập đoàn này không có ý định bỏ lỡ cuộc cách mạng kỹ thuật số toàn cầu.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Hội đồng Quản trị FPT phát biểu.
"Việt Nam đã chậm chân trong ba cuộc cách mạng công nghiệp sau cùng. Và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ Tư có thể là cơ hội cuối cùng cho Việt Nam để bắt kịp thế giới."
Với các cơ sở lớn mạnh ở Việt Nam, giờ đây công ty công nghệ lớn nhất của Việt Nam đang tìm kiếm thêm nhiều thị trường mới ở châu Á.
Daniel Schearf
15/11/2017

--------------------
Thủ tướng Úc ‘cắt’ Chủ tịch Quang khỏi ảnh selfie

 


Bức ảnh trên trang Facebook của Thông tin Chính phủ cho thấy Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull chụp ảnh selfie với TT Donald Trump, Chủ tịch Tập Cận Bình và Chủ tịch Trần Đại Quang tại hội nghị APEC ở Đà Nẵng.


(VOA): Hình ảnh Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull chụp ảnh “selfie” với Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang được chính phủ Việt Nam đăng tải trên trang Facebook chính thức trong chuỗi hình ảnh về các lãnh đạo thế giới tại Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC).
Trong tấm ảnh này, 4 nhà lãnh đạo cùng tươi cười khi Thủ tướng Úc dùng điện thoại tự chụp cả nhóm bên lề cuộc họp APEC tại Đà Nẵng. Tuy nhiên, trong tấm ảnh đưa lên trang Twitter cá nhân của thủ tướng Úc có tên Malcolm Turnbull, chủ tịch nước chủ nhà APEC không có mặt.


Tấm ảnh trên trang Twitter cá nhân của Thủ tướng Úc không có mặt Chủ tịch Trần Đại Quang.


Kèm theo tấm ảnh, ông Turnbull viết “gặp gỡ với (Tổng thống Donald Trump) và Chủ tịch Tập tại APEC 2017; cùng hợp tác để bảo đảm an ninh và thịnh vượng trong khu vực.”. Bờ vai và cánh tay trái của chủ tịch Quang bên cạnh Tổng thống Trump vẫn được nhìn thấy trong tấm ảnh mà người đứng đầu nước Úc đăng trên Twitter. Không rõ lý do vì sao ông Turnbull chọn cắt bỏ chủ tịch Quang và theo BuzzFeed, họ đã gửi yêu cầu bình luận tới văn phòng của Thủ tướng Úc nhưng không nhận được hồi âm.
Mặc dù truyền thông trong nước không nhắc tới sự chỉnh sửa này của Thủ tướng Turnbull nhưng mạng xã hội đã lan truyền 2 tấm ảnh trước và sau khi cắt với những lời lẽ châm biếm là “Khi bạn nghĩ mình được selfie chung… và thực tế là...”
Một số người dùng mạng xã hội cũng đã tỏ ra bất bình vì hành động cắt bỏ Chủ tịch Quang ra khỏi ảnh của Thủ tướng Turnbull. Một người dùng Twitter có tên Fuyumori viết: “Thưa thủ tướng, hành động thấp kém như vậy của một người đại diện cho nước Úc, cắt bỏ chủ tịch của Việt Nam - cũng là nước chủ nhà APEC 2017 - khỏi bức hình. Rõ ràng chỉ có lãnh đạo của những nước lớn như Trung Quốc và Mỹ mới xứng đáng xuất hiện trong bức ảnh của ông. Thật là xấu hổ.”
Trước đó hình ảnh Thủ tướng Turnbull xuất hiện nhiều trên truyền thông chính thống của Việt Nam như một nhà lãnh đạo thân thiện dạo phố phường Đà Nẵng, ăn bánh mì từ người bán hàng rong và bún bò từ một quán ăn trên phố.
VOA, 14/11/2017

--------------------
Mỹ hoan nghênh kết quả chuyến thăm Việt Nam của TT Trump

 


Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) gặp chủ tịch Việt Nam Trần Đại Quang tại Phủ chủ tịch, Hà Nội, 12/11/2017.REUTERS/Kham


(RFI): Kết quả chuyến thăm Việt Nam của tổng thống Mỹ Donald Trump vừa được Nhà Trắng chính thức hoan nghênh. Trong một bản thông cáo công bố hôm 12/11/2017, phủ tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng chuyến công du của ông Trump cho phép hai bên «tái khẳng định cam kết tăng cường quan hệ đối tác toàn diện Mỹ-Việt».
Thông cáo mở đầu bằng lời tổng thống Donald Trump xác định «Việt Nam ngày nay là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất hành tinh… Chúng ta biết rằng Mỹ hưởng lợi khi thiết lập quan hệ với các đối tác trong khu vực đó, một khu vực phát triển thịnh vượng một cách tự lập, không dựa vào ai …»
Thông cáo đã điểm lại những gì mà tổng thống Mỹ gặt hái và quyết định tại Việt Nam trong đó có viêc củng cố Quan Hệ Đối Tác Toàn Diện Mỹ-Việt, được cho là một yếu tố quan trọng của một khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và mở cửa.
Một cách cụ thể, thông cáo nhắc lại rằng hai bên đã đạt được thỏa thuận cấp đất cho Mỹ tại Hà Nội để xây dựng đại sứ quán mới, xem đấy là một ví dụ cụ thể cho thấy quan hệ ngày càng phát triển giữa hai nước.
Riêng trong lãnh vực quốc phòng, Nhà Trắng cho biết là hai bên đã đúc kết một Kế Hoạch Hành Động 3 Năm về Hợp Tác Quốc Phòng nhằm tăng cường các hoạt động hải quân song phương.
Mỹ cũng chính thức bàn giao cho Việt Nam một tàu tuần duyên (lớp Hamilton), giúp Việt Nam nâng cao năng lực giám sát và bảo đảm an ninh hàng hải.
Đặc biệt bản thông cáo cũng nhắc lại rằng hai lãnh đạo Mỹ và Việt Nam hoan nghênh kế hoạch dự trù cho một hàng không mẫu hạm Mỹ ghé thăm Việt Nam ngay trong năm 2018.
Riêng về Biển Đông, bản thông cáo của Nhà Trắng ghi nhận việc hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của quyền tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông và cam kết giải quyết các tranh chấp hàng hải dựa trên luật pháp quốc tế.
Điểm thu hút sự chú ý chính là sự kiện Nhà Trắng ra một thông cáo về kết quả chuyến công du Việt Nam của ông Trump, trong lúc mà các nội dung nêu trong thông cáo đều đã được ghi chi tiết trong bản Tuyên Bố Chung Việt-Mỹ công bố sau cuộc họp thượng đỉnh Donald Trump-Trần Đại Quang.

Việt Nam và Hoa Kỳ kêu gọi làm rõ yêu sách ở Biển Đông

Phần về Biển Đông trong bản Tuyên Bố Chung đó đã nhắc lại hầu như nguyên văn các cam kết của Mỹ từ trước đến nay, đồng thời kêu gọi các bên «làm rõ yêu sách» chủ quyền, một thông điệp được cho là gởi đến Trung Quốc, nước cho đến nay vẫn mập mờ:
«Lãnh đạo hai nước nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của quyền được tiếp cận tự do và mở khu vực Biển Đông đối với cộng đồng quốc tế, tầm quan trọng của việc duy trì thương mại hợp pháp không bị cản trở, và sự cần thiết phải tôn trọng tự do hàng hải - hàng không và các hình thức sử dụng biển hợp pháp khác.
Hai bên tái khẳng định lập trường về Biển Đông được nêu trong các Tuyên bố chung Việt Nam - Hoa Kỳ và Hoa Kỳ - ASEAN trước đây, bao gồm việc kêu gọi các bên không có những hành động làm leo thang căng thẳng, quân sự hóa các cấu trúc đang tranh chấp, và hạn chế một cách phi pháp các quyền tự do trên biển; tái khẳng định cam kết chung đối với việc giải quyết hòa bình các tranh chấp, bao gồm việc tôn trọng đầy đủ các tiến trình ngoại giao và pháp lý.
Lãnh đạo hai nước kêu gọi thực thi đầy đủ và hiệu quả Tuyên Bố về Ứng Xử của các bên ở Biển Đông (DOC), và sớm hoàn tất một Bộ Quy Tắc Ứng Xử ở Biển Đông (COC) hiệu quả, có tính ràng buộc về mặt pháp lý.
Hai bên cũng kêu gọi tất cả các bên yêu sách ở Biển Đông làm rõ và thực thi những yêu sách hàng hải của mình phù hợp với luật pháp quốc tế, như được phản ánh trong Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển 1982, và thực hiện một cách thiện chí những trách nhiệm pháp lý quốc tế của mình trong quá trình quản lý và giải quyết tranh chấp
Trọng Nghĩa 13-11-2017

--------------------
Tân Hoa Xã: Trung Quốc-Việt Nam đạt ''đồng thuận'' về Biển Đông

 


Yêu sách của các bên tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông.Reuters


(RFI): Ngày 12/11/2017, Trung Quốc và Việt Nam đã đạt được một «đồng thuận» về việc xử lý căng thẳng giữa hai nước tại Biển Đông, nơi Bắc Kinh tuyên bố phần lớn chủ quyền. Thông tin được Tân Hoa Xã công bố sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất làm «trọng tài» nếu Hà Nội yêu cầu.
Theo Tân Hoa Xã, được AFP trích dẫn, hai bên «đã đạt được một đồng thuận quan trọng (…) để giải quyết một cách thích đáng các vấn đề hàng hải» và «cùng cố gắng duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông». Tuy nhiên, Tân Hoa Xã không nêu chi tiết nội dung bản thỏa thuận.
Hai bên đạt được thỏa thuận này sau buổi hội đàm giữa tổng bí thư đảng Cộng Sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng và đồng nhiệm, kiêm chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhân chuyến công du cấp nhà nước của ông Tập tại Hà Nội.
Thỏa thuận Việt-Trung về Biển Đông được đưa ra chỉ vài giờ sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng làm trung gian hòa giải. Có lẽ Bắc Kinh đã bất bình về tuyên bố này, vì từ lâu chính phủ Trung Quốc khẳng định Hoa Kỳ không có vai trò gì hết tại vùng biển chiến lược này và các vấn đề căng thẳng phải được giải quyết theo con đường song phương.
Từ khi lên năm quyền vào cuối năm 2012, ông Tập Cận Bình không ngừng cho củng cố các đảo và đá do Trung Quốc chiếm đóng để xây dựng những cơ sở hạ tầng, trong đó có nhiều công trình phục vụ mục đích quân sự.
Thu Hằng 13-11-2017

--------------------
TPP được cứu vãn, Việt Nam hy vọng Mỹ quay trở lại

 


Cuộc họp giữa đại diện các nước thành viên còn lại của TPP tại Đà Nẳng ngày 09/11/2017.Reuters


(RFI): Sau nhiều nỗ lực, nhất từ những quốc gia như Nhật Bản hay nước chủ nhà Việt Nam, đàm phán về Hiệp định tự do mậu dịch Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP -11 bên lề thượng đỉnh APEC ở Đà Nẵng vào tuần trước cuối cùng đã đạt được thỏa thuận, tuy không phải hoàn toàn như mong muốn ban đầu, nhằm duy trì một hiệp định không có sự tham gia của Mỹ.
Theo thông báo của hai bộ trưởng Thương Mại Việt Nam và Nhật Bản ngày 11/11/2017, trong các cuộc đàm phán từ ngày 08/11, các bộ trưởng thương mại đã thống nhất giữ nguyên những nội dung TPP cũ, nhưng cho phép các nước tạm hoãn một số nội dung để “bảo đảm lợi ích chung, tính đến trình độ của từng nước”. Các bộ trưởng cũng đã quyết định đổi tên hiệp định TPP thành “Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương”, gọi tắt theo tiếng Anh là CPTPP.
Nhật Bản đã là quốc gia thúc đẩy TPP-11 mạnh mẽ nhất vì đối với Tokyo, hiệp định này là chính là một công cụ để ngăn chận sự bành trướng của Trung Quốc tại châu Á-Thái Bình Dương. Việt Nam thì dù TPP không còn Mỹ, thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước này, cũng mong muốn duy trì hiệp định này để tiếp tục hội nhập kinh tế thế giới và qua đó giữ được một mức tăng trưởng cao, đồng thời giảm bớt sự lệ thuộc vào Trung Quốc về kinh tế.
Ngoài Nhật Bản, đang muốn nắm vai trò đầu đàn về kinh tế ở châu Á, có lẽ Việt Nam là quốc gia mong muốn TTP thành tựu nhất, với hy vọng là một ngày nào đó Hoa Kỳ sẽ quay trở lại hiệp định này, như nhận định của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan trả lời RFI Việt ngữ từ Hà Nội:
"Việt Nam từ đầu đã rất trông chờ có một TPP. Đối với Việt Nam, có lẽ không có đàm phán nào khó khăn như đàm phán TPP hay có cam kết nào như trong TPP mà Việt Nam phải chấp nhận để tham gia. Việc Mỹ rút ra đã là một cú sốc với Việt Nam rồi, bởi vì lợi ích lớn nhất của Việt Nam ở TPP nói thẳng ra là lợi ích ở thị trường Mỹ, chứ còn những thị trường lớn khác như Nhật Bản thì Việt Nam đã có ít nhất là hai kênh qua hiệp định giữa Nhật với Việt Nam và hiệp định giữa Nhật với ASEAN.
Không có Mỹ đã là khó với Việt Nam rồi, nhưng Việt Nam vẫn muốn TPP tiếp tục được thực hiện với các nước còn lại. Dù sao một kênh đa phương như vậy cũng giúp cho Việt Nam mở rộng hơn quan hệ kinh tế với các nước khác, chứ không bó hẹp trong phạm vi của ASEAN hay trong RCEP (Hiệp định Đối tác Kinh tế Khu vực Toàn diện). Đặc biệt là trong RCEP vai trò của Trung Quốc rất lớn, cho nên Việt Nam mong muốn có những kênh khác để hội nhập ngoài những kênh mà ảnh hưởng Trung Quốc quá lớn.
Tôi cho rằng TPP là kênh vô cùng quan trọng đối với Việt Nam. Ít nhiều thì 11 nước thành viên còn lại của TPP cũng vẫn hy vọng rằng nếu thực hiện được TPP trong một thời gian nhất định và thực hiện tốt thì có thể khiến cho Mỹ xem xét lại lợi ích của họ và thấy là việc Mỹ tham gia TPP sẽ giúp cho lợi ích của Mỹ được bảo đảm tốt hơn, chứ không phải chỉ cho các nước khác. Vẫn có một kỳ vọng là có TPP để một ngày nào đó Mỹ sẽ quay trở lại. Kỳ vọng đó cũng đúng thôi vì xu hướng hội nhập hoặc mong muốn phát triển liên kết với nhau như thế này, tạo thành những khối đối trọng với những lực lượng khác quá như Trung Quốc chính là mong muốn của nhiều bên, trong đó có cả Hoa Kỳ.
Hiện nay ông Trump đang muốn tập trung vào nước Mỹ và muốn đàm phán song phương, nhưng đâu phải đàm phán song phương nào hoặc những hiệp định song phương nào cũng có thể giải quyết được những vấn đề mang tính chất tổng thể hơn đâu?"
Trả lời RFI Việt ngữ từ Sàigòn, chuyên gia tài chính Huỳnh Bửu Sơn cũng cho rằng hy vọng rằng Hoa Kỳ sẽ trở lại TPP chính là động lực lớn nhất thúc đẩy Việt Nam và các nước khác tiếp tục đàm phán:
" Chính đó mới là yếu tố quan trọng, có nghĩa là người nghĩ rằng trong tương lai với sự duy trì hoạt động của TPP 11 nước, sẽ có một ngày nào đó chính quyền Mỹ sẽ suy nghĩ lại và sẽ gia nhập TPP. Đó là yếu tố quan trọng thúc đẩy 11 nước còn lại đàm phán trong gần một năm qua.”
Nhưng tại Đà Nẵng tuần qua, đàm phán về TPP-11 có lúc tưởng đã đi vào bế tắc sau khi thủ tướng Canada Justin Trudeau bất ngờ không đến dự cuộc họp của các lãnh đạo TPP-11 vào tối thứ sáu 10/11.
Sau khi hai bộ trưởng Thương Mại của Việt Nam và Nhật thông báo đạt thỏa thuận về TPP, bộ trưởng Thương Mại Canada François-Philippe Champagne đã hoan nghênh những tiến bộ đạt được, nhưng phía Canada trong một thông cáo cũng đã nhấn mạnh là «vẫn còn một số vấn đề chưa được giải quyết».
Canada vẫn có hai bất đồng lớn về hiệp định này, đó là về quyền sở hữu trí tuệ và các miễn trừ văn hóa. Nhưng trong các phiên họp ban đầu về TPP-11, Nhật Bản thì vẫn dứt khoát không chấp nhận bất cứ một sự biệt đãi nào về văn hóa.
Không chỉ có Canada, mà một số nước khác, kể cả nước chủ nhà Việt Nam, cũng có những bất đồng với những nước khác trong TPP-11. Chẳng hạn như Việt Nam có quan điểm khác biệt về vấn đề miễn giảm thuế quan đối với các mặt hàng vải sợi. Cụ thể, Việt Nam không đồng ý với quy định là nguyên liệu nhập từ các nước không thuộc TPP sẽ không được miễn giảm thuế quan. Lý do là vì Việt Nam là một trong nước nước xuất khẩu rất nhiều hàng may mặc, mà phần lớn nguyên liệu là nhập từ Trung Quốc.
Nếu như Hoa Kỳ còn ở lại trong TPP, các công ty Việt Nam có thể chỉ cần chuyển sang nhập nguyên liệu từ Hoa Kỳ và xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường này nhiều hơn nữa. Nay các doanh nghiệp Việt Nam đang lo ngại là sẽ phải điều chỉnh lại sản xuất do những thay đổi về nguồn cung cấp nguyên liệu. Những công ty nào còn nhập nguyên liệu từ Trung Quốc sẽ bị bất lợi. Chính vậy trong giới doanh nghiệp Việt Nam không phải ai cũng ủng hộ TPP-11.
Một vấn đề khác mà Việt Nam cũng muốn có một số sửa đổi, như vấn đề quyền lao động. Hiệp định TPP-12, tức là có sự tham gia của Hoa Kỳ, yêu cầu Việt Nam phải cho phép thành lập các công đoàn độc lập. Nhưng nay TPP không có Mỹ nữa, Việt Nam có vẻ không muốn chịu áp lực trên vấn đề này. Hiện giờ, các công đoàn ở Việt Nam vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Đảng Cộng Sản, chưa có công đoàn nào là độc lập.
Tuy nhiên, theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, việc Việt Nam đòi hỏi những sửa đổi trong TPP là không có gì quá đáng, vì nhiều nước khác cũng đòi như vậy:
"Không riêng Việt Nam mà cả 11 nước đều muốn đàm phán lại. Khi đạt được TPP-12 trước đây, có rất nhiều điều, có những cam kết do sức ép của Mỹ và do mong muốn có được mối quan hệ trên một nền tảng mới với Mỹ, nên các nước đã chấp nhận để tạo thành một cam kết chung. Nhưng bây giờ không có Mỹ nữa thì các nước cũng không có lý do để mà tiếp tục yêu cầu nhau là phải duy trì những điều đó. Không chỉ Việt Nam, mà nước nào cũng có những điều muốn đàm phán lại."
TPP nay đã được cứu vãn và được “tân trang” với tên mới là CPTPP. Nhưng thủ tướng Canada Justin Trudeau đã cho biết là còn rất nhiều việc phải làm để đạt được thỏa thuận chung cuộc về hiệp định tự do mậu dịch này, trong các lĩnh vực như quyền lao động, bảo vệ môi trường, công nghiệp xe hơi,v.v…Nói cách khác, chưa có gì thật sự bảo đảm là CPTPP sẽ trở thành hiện thực.
Theo chuyên gia tài chính Huỳnh Bửu Sơn ở Sàigòn, kể từ khi tổng thống Trump rút Hoa Kỳ ra khỏi TPP, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã chuẩn bị cho khả năng không có TPP, chứ không trông chờ vào một TPP không có Hoa Kỳ:
" Với việc Mỹ rút khỏi TPP hồi đầu năm 2017, các doanh nghiệp Việt Nam đã chuẩn bị tinh thần "hậu TPP", có nghĩa là họ chuẩn bị kế hoạch phát triển sắp tới mà không có TPP. Cho nên khi Nhật Bản và một số nước muốn duy trì TP-11, các doanh nghiệp đón nhận tin đó một cách hết sức dè dặt, không lạc quan lắm, tại vì khi Việt Nam đàm phán gia nhập TPP những năm trước đây, kỳ vọng của các doanh nghiệp Việt Nam chính là thị trường Mỹ.
Họ muốn rằng thông qua những điều kiện của TPP, thì chính phủ Việt Nam sẽ có những chính sách mạnh mẽ để có thể giúp đỡ các doanh nghiệp và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân, phát triển để tăng sức cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam và hướng vào việc thâm nhập thị trường Mỹ và các thị trường khác của TPP-12, nhưng quan trọng nhất vẫn là thị trường Mỹ.
Khi tổng thống Trump quyết định rút Mỹ ra khỏi TPP, các doanh nghiệp Việt Nam đã chuẩn bị cho một tương lai là không có TPP đối với các kế hoạch phát triển của họ từ 2017 trở đi."
Hiện giờ, theo chuyên gia Huỳnh Bửu Sơn, để có thể tiếp tục xâm nhập thị trường Hoa Kỳ, doanh nghiệp Việt Nam trông chờ vào hiệp thương mại Mỹ-Việt, nhưng hiệp định này cũng có thể phải được thương lượng lại theo yêu cầu của chính quyền Trump:
" Việt Nam đang có một hiệp định thương mại song phương với Hoa Kỳ. Hiệp định đó thì nghe nói sẽ được thương lượng lại. Dầu sao thì hiện nay quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ vẫn được điều chỉnh bởi hiệp định song phương đó. Ngoài ra còn có những thỏa ước bên cạnh thúc đẩy quan hệ thương lại Việt-Mỹ. Tuy nhiên, chính phủ Việt Nam cũng thấy rằng ông Trump thường xuyên đòi xem xét lại tất cả những hiệp định song phương và đa phương mà Mỹ đã ký trước đây, cho nên việc phải thương lượng lại một hiệp định thương mại tốt đẹp cho cả đôi bên, đó là điều mà chính quyền Việt Nam cũng đang chuẩn bị."
Thanh Phương. 13-11-2017