HOME
Bình Luận
Các chhương trình vận động trả TNLT, thư của 20 dân biểu gửi TT Trump, Các luật nào đang được HK dùng để chế tài các xứ CS



Hoàng Lan Chi

PHỎNG VẤN TS NGUYỄN ĐÌNH THẮNG
Thưa TS Nguyễn Đình Thắng

Tôi là Hoàng Lan Chi, ký giả cho Phụ Nữ Mới và Thương mại Miền Đông, VA. Chúng tôi xin chuyển đến ông, thắc mắc của độc giả về bài viết của TS trên Mạch Sống. Mong ông nhín thì giờ và giải đáp. Xin trân trọng cảm ơn trước.
Dưới đây là vài thắc mắc:
1-Ông viết “Chúng tôi hy vọng là Ngài Tổng Thống sẽ đặt ưu tiên cho các vấn đề nhân quyền sau đây trong chuyến viếng thăm, mà theo chúng tôi sẽ xiển dương các lợi ích của người Mỹ và của nhân dân Việt Nam”
Hỏi: xin cho hỏi nếu nhân quyền tại VN được nhà cầm quyền CS cải thiện thì đâu là lợi ích của công dân Mỹ? Còn nhân dân VN thì đương nhiên là có lợi rồi.
Trả lời: Đoạn trích dẫn văn thư của 20 dân biểu Hoa Kỳ gửi Tổng Thống Trump trên đây nhấn mạnh tính liên đới giữa nhân quyền của người dân Việt Nam và lợi ích của người Mỹ, vì 3 lý do.
Thứ nhất, sức mạnh tinh thần của đất nước Hoa Kỳ nằm ở những giá trị và lý tưởng mà họ muốn phát huy ra toàn thế giới, như tự do tôn giáo, thể chế dân chủ pháp trị, quyền tự do biểu đạt… Chỉ những quốc gia cùng tôn trọng những giá trị và lý tưởng ấy mới thực sự là đồng minh đáng tin cậy của Hoa Kỳ.
Thứ hai, trong thế giới ngày nay, sự vi phạm nhân quyền ở quốc gia khác có thể ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp đến Hoa Kỳ. Ví dụ, tình trạng bóc lột lao động ở Việt Nam sẽ làm mất công ăn việc làm của công dân người Mỹ vì không thể cạnh tranh với sản phẩm giá rẻ của Việt Nam.
Thứ ba, người Mỹ gốc Việt cũng là người Mỹ. Và sở hữu tài sản cũng là một nhân quyền. Bắt chính quyền Việt Nam phải bồi thường các tài sản đã tịch thu của họ thì rõ ràng là lợi ích cho người Mỹ.
2- Ông viết “Vận động trả tự do cho các tù nhân lương tâm cũng là lĩnh vực trọng tâm của BPSOS từ hai thập niên qua. Năm 2014, BPSOS phát động chương trình mỗi dân biểu kết nghĩa với một tù nhân lương tâm và kiên quyết tranh đấu đòi tự do cho họ. Trường hợp Mục Sư Nguyễn Công Chính, được 2 Dân Biểu Alan Lowenthal và Bill Posey kết nghĩa, gần đây được trả tự do và định cư cùng vợ con ở Hoa Kỳ là điển hình. Chương trình kết nghĩa này đang lan rộng đến một số quốc gia khác”.
Hỏi: các tù nhân lương tâm, hiểu nôm na là những người tranh đấu cho nhân quyền, cho tự do tôn giáo v.v.
Vậy, sau khi bị bắt, được thả và được định cư ở Mỹ thì những việc làm của họ, có ích lợi gì cho các tự do tôn giáo, nhân quyền ở VNCS? Nói cho rõ hơn: vài người cứ tranh đấu cho tự do tôn giáo, bị bắt, rồi ra đi. Và tình trạng tôn giáo ở VNCS vẫn như cũ. Đã có người mỉa mai và coi như đây là một hình thức “vượt biên kiểu mới”?
Trả lời: Việc làm có hiệu quả hay không là do cách làm có đúng hay không. Người hoạt động đơn lẻ nếu bị bứng khỏi Việt Nam thì bị lạc loài ngay và mất chỗ đứng. Tuy nhiên, hoạt động theo cộng đồng hay tổ chức thì nếu một thành viên ra đi, cuộc tranh đấu của cả cộng đồng vẫn tiếp diễn, và có khi còn mạnh mẽ hơn. Đó là trường hợp của MS Nguyễn Công Chính và Bà Trần Thị Hồng -- vừa ra hải ngoại họ lập túc đi vận động để bảo vệ cho cộng đồng của họ còn ở lại Việt Nam.
3-Ông viết “Các dân biểu kêu gọi phái đoàn của Tổng Thống Trump yêu cầu Việt Nam cải tổ khung luật hiện nay và loại bỏ các điều luật mà chế độ dùng để ngăn cản các quyền tự do tôn giáo, phát biểu, lập hội và hội họp. Chính quyền Việt Nam đã dùng các điều 79 (âm mưu lật đổ chính quyền), 87 (phá hoại chính sách đoàn kết), 88 (tuyên truyền chống nhà nước), điều 258 (lợi dụng quyền dân chủ để xâm phạm lợi ích Nhà Nước)… để bắt bớ những người bất đồng chính kiến hay tranh đấu đòi các quyền tự do chính đáng”.
Hỏi: Trong phạm vi cũng như thời gian hạn hẹp cho APEC, TT Trump sẽ đề cập đến vấn đề kinh tế là đúng nhất. Vậy, việc yêu cầu phái đoàn TT Trump nêu yêu cầu về chính trị (cải tổ/loại bỏ các điều luật quan trọng mà VC soạn để củng cố chế độ độc tài CS), theo ông sác xuất thành công là bao nhiêu %? Nếu sác xuất quá thấp thì việc làm, coi như “vô bổ” này, thực ra, “có bổ” ở điểm nào theo ông?
Trả lời: Sự thay đổi thể chế đòi hỏi một thời gian dài, có khi hàng chục năm. Một chuyến đi ngắn ngủi của vị tổng thống Hoa Kỳ, bất luận là ai, không thể đem đến ngay sự thay đổi. Điều cần thiết là Hoa Kỳ có chính sách đối ngoại nhất quán để từng bước áp lực Việt Nam cải thiện khung luật cho phù hợp với các cam kết quốc tế.
Để bảo đảm tính nhất quán trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, cách tốt nhất là Quốc Hội ra luật; như vậy, Hành Pháp nào cũng phải tuân thủ. Từ năm 1996 chúng tôi tập trung vận động Quốc Hội để thông qua các luật ấn định chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ, như Luật Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế, rồi Luật Bảo Vệ Nạn Nhân của Nạn Buôn Người, Luật Magnitsky Toàn Cầu, Luật Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế Frank Wolf… Các luật này đều có biện pháp trừng phạt đối với chế độ hay với cá nhân giới chức vi phạm nhân quyền.
Song song, chúng tôi thực hiện quốc tế vận để đòi hỏi Việt Nam cam kết tôn trọng và bảo vệ nhân quyền. Dưới áp lực quốc tế, chế độ ở Việt Nam đã ký nhiều công ước LHQ về nhân quyền, mà gần đây nhất là Hiệp Định Thư về chống buôn người năm 2011, Công Ước về Chống Tra Tấn năm 2013 và Công Ước về Quyền của Người Khuyết Tật năm 2013. Ngoài ra, Việt Nam đã cam kết tôn trọng quyền lập nghiệp đoàn của người lao động khi thương thảo mậu dịch với Hoa Kỳ và các quốc gia Phương Tây.
Đã có sự cam kết và đã có các biện pháp trừng phạt khi vi phạm cam kết, hiện nay là giai đoạn báo cáo các vi phạm. Từ năm 2014 đến nay chúng tôi đào tạo cho người dân trong nước về khả năng báo cáo vi phạm theo tiêu chuẩn quốc tế và cho từng cộng đồng một. Đó có thể là một giáo họ Công giáo, một hội thánh Tin Lành, nhóm tín đồ ở một thánh thất Cao Đài, nhóm phật tử thuộc một chùa Phật Giáo… Đối với mỗi cộng đồng chúng tôi hình thành “nhóm kết nghĩa” ở hải ngoại để chuyển các báo cáo vi phạm ấy một cách nhanh chóng đến chính quyền Hoa Kỳ để vận động áp dụng biện pháp trừng phạt. Ở những cộng đồng áp dụng công thức này thì rõ rệt có sự thay đổi.
Xác suất thành công, nghĩa là áp lực chế độ phải tuân thủ các cam kết quốc tế về nhân quyền, tuỳ thuộc vào yếu tố: bao nhiêu nhóm kết nghĩa ở hải ngoại kết nghĩa với bao nhiêu cộng đồng ở trong nước.
4-Ông viết “Văn thư của 20 vị dân biểu phản ảnh lời kêu gọi của BPSOS là Hành Pháp Hoa Kỳ cần bảo vệ tài sản của công dân Hoa Kỳ. Văn thư báo động cho Tổng Thống Trump biết là Thành Phố Đà Nẵng, nơi sẽ diễn ra Hội Nghị Thượng Đỉnh APEC, đã và đang tiếp tục cưỡng chế đất của Giáo Xứ Cồn Dầu, một xứ đạo Công Giáo với 142 năm tuổi, mà trong đó có tài sản của nhiều người Việt tị nạn đã có quốc tịch Hoa Kỳ từ lâu”.
Hỏi: vc đã có hành xử như thế nào trong việc “mượn/trưng dụng/tịch thu” tài sản (nhà cửa) của người dân: ai cũng biết. Điển hình là vụ bà Trịnh Văn Bô cho mượn ngôi nhà 48 Hàng Ngang. Vậy sự việc đòi tài sản của công dân Mỹ-Việt chắc chắn sác xuất thành công không cao nhưng ông có ẩn ý gì trong việc này?
Trả lời: Ông Trịnh Văn Bô là công dân Việt Nam nên phải “chịu trận” trước chính sách của nhà nước Việt Nam. Người Mỹ gốc Việt là công dân Hoa Kỳ nên được luật pháp Hoa Kỳ bảo vệ tài sản. Đó là sự khác biệt.
Xác suất thành công của người Mỹ gốc Việt trong việc đòi bồi thường cho tài sản đã bị chế độ ở VIệt Nam tịch thu tuỳ thuộc vào khả năng đòi hỏi chính quyền Hoa Kỳ thực thi luật Hoa Kỳ để bảo vệ cho lợi ích của mình, là những công dân Hoa Kỳ.
Hoàng Lan Chi
11/2017
********
PHỤ LỤC
Mạch Sống, ngày 9 tháng 11, 2017
Trước thềm Hội Nghị Thượng Đỉnh APEC, 20 dân biểu Hoa Kỳ thuộc Đảng Dân Chủ và Đảng Cộng Hoà cùng lên tiếng yêu cầu Tổng Thống Donald Trump đặt vấn đề nhân quyền khi tiếp xúc giới lãnh đạo Việt Nam.
“Chúng tôi hy vọng là Ngài Tổng Thống sẽ đặt ưu tiên cho các vấn đề nhân quyền sau đây trong chuyến viếng thăm, mà theo chúng tôi sẽ xiển dương các lợi ích của người Mỹ và của nhân dân Việt Nam”, các vị dân biểu này kêu gọi.
Từ Manila, Philippines, Ts. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám Đốc kiêm Chủ Tịch của BPSOS, cho biết các vấn đề nhân quyền này chính là những trọng tâm quốc tế vận của BPSOS từ nhiều năm nay: bảo vệ tự do tôn giáo, trả tự do cho các tù nhân lương tâm và bồi thường tài sản đã tịch thu của công dân Hoa Kỳ.
“Để làm đối tác xứng đáng của Hoa Kỳ, Việt Nam phải tôn trọng các cộng đồng tôn giáo độc lập và không đòi hỏi phải ‘đăng ký’, và phải ngưng ngay các hành vi tra tấn, đánh đập, bỏ tù… vì lý do tôn giáo cũng như trừng phạt các thủ phạm”, Ts. Thắng giải thích. “Văn thư của 20 vị dân biểu kêu gọi Hành Pháp Trump, trong trường hợp Việt Nam tiếp tục vi phạm quyền tự do tôn giáo, áp dụng các biện pháp chế tài có sẵn trong các luật Hoa Kỳ về bảo vệ tự do tôn giáo quốc tế.”
Vận động trả tự do cho các tù nhân lương tâm cũng là lĩnh vực trọng tâm của BPSOS từ hai thập niên qua. Năm 2014, BPSOS phát động chương trình mỗi dân biểu kết nghĩa với một tù nhân lương tâm và kiên quyết tranh đấu đòi tự do cho họ. Trường hợp Mục Sư Nguyễn Công Chính, được 2 Dân Biểu Alan Lowenthal và Bill Posey kết nghĩa, gần đây được trả tự do và định cư cùng vợ con ở Hoa Kỳ là điển hình. Chương trình kết nghĩa này đang lan rộng đến một số quốc gia khác.
Văn thư của các vị dân biểu có đính kèm danh sách 105 tù nhân lương tâm do tổ chức Đài Quan Sát Nhân Quyền (Human Rights Watch) cung cấp.
“Chúng tôi sắp sửa công bố danh sách đầy đủ hơn”, Ts. Thắng cho biết. “Đây có thể là danh sách đầy đủ nhất từ trước đến giờ dù rằng chắc chắn còn thiếu những tù nhân lương tâm mà không ai hay biết đến”.
Theo Ông, việc công bố danh sách này sẽ mở đầu chiến dịch vận động trường kỳ để đòi tự do cho tất cả các tù nhân lương tâm Việt Nam.
Các dân biểu kêu gọi phái đoàn của Tổng Thống Trump yêu cầu Việt Nam cải tổ khung luật hiện nay và loại bỏ các điều luật mà chế độ dùng để ngăn cản các quyền tự do tôn giáo, phát biểu, lập hội và hội họp. Chính quyền Việt Nam đã dùng các điều 79 (âm mưu lật đổ chính quyền), 87 (phá hoại chính sách đoàn kết), 88 (tuyên truyền chống nhà nước), điều 258 (lợi dụng quyền dân chủ để xâm phạm lợi ích Nhà Nước)… để bắt bớ những người bất đồng chính kiến hay tranh đấu đòi các quyền tự do chính đáng.
Văn thư của 20 vị dân biểu phản ảnh lời kêu gọi của BPSOS là Hành Pháp Hoa Kỳ cần bảo vệ tài sản của công dân Hoa Kỳ. Văn thư báo động cho Tổng Thống Trump biết là Thành Phố Đà Nẵng, nơi sẽ diễn ra Hội Nghị Thượng Đỉnh APEC, đã và đang tiếp tục cưỡng chế đất của Giáo Xứ Cồn Dầu, một xứ đạo Công Giáo với 142 năm tuổi, mà trong đó có tài sản của nhiều người Việt tị nạn đã có quốc tịch Hoa Kỳ từ lâu.
“Việc cướp đoạt tài sản của công dân Hoa Kỳ bởi chính quyền Việt Nam là một hiện tượng phổ biến có thể ảnh hưởng đến nhiều chục nghìn người Mỹ”, các vị dân biểu kết luận.
Ngoài ra, văn thư còn nêu lên mối quan ngại về chính sách kiểm soát internet của Việt Nam. Mới đây Bộ Công An đưa ra đề xuất là các công ty như Facebook, Google, v.v. phải đặt máy chủ ở Việt Nam. Mới đây, công ty Volexity báo động về nhóm tin tặc, tình nghi thuộc chính quyền Việt Nam, chuyên tấn công các trang mạng Việt ngữ mang nội dung nhân quyền.
Về nạn buôn người, lĩnh vực bảo vệ nhân quyền mà BPSOS đã thúc đẩy suốt từ năm 2008 đến nay, các vị dân biểu nhấn mạnh rằng “Việt Nam là nguồn, và ở chừng mực ít hơn là điểm đến, của tình trạng buôn người theo diện tình dục và lao động”, nà kêu gọi Tổng Thống Trump đòi hỏi chính quyền Việt Nam phải thực tâm giải quyết.
Ts. Thắng hiện đang cùng với nhiều thành viên của BPSOS đang có mặt ở Manila, Philippines để tổ chức Hội Nghị Tự Do Tôn Giáo hay Niềm Tin Đông Nam Á lần III, và góp tiếng nói với các tổ chức xã hội dân sự trong khu vực để kêu gọi các chính quyền ASEAN, trong đó có Việt Nam, phải tôn trọng nhân quyền.
Nguyễn Đình Thắng