Mười điều cần biết để bạn tìm kiếm Google hiệu quả hơn
Trong thời đại Internet, bạn không cần phải nhớ hết mọi thứ: Đó chính là ý tưởng phía sau câu ca dao hiện đại “Dân ta phải biết sử ta, nếu mà không biết thì tra Guc' gồ”. Biết cách tìm kiếm hiệu quả trên Google chính là chìa khóa thành công của bạn. Mười điều cần biết sau đây sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và công sức khi dùng Google:
1. Hãy tận dụng dấu ngoặc kép: Khi bạn bao một nhóm từ bằng dấu đóng mở ngoặc kép, Google sẽ tìm các văn bản chứa chính xác nhóm từ đó. Với dấu ngoặc kép, bạn sẽ loại bỏ được nhiều kết quả không mong muốn. Ví dụ, bạn muốn tìm bài viết mà bạn nhớ có cụm từ “phong cách sống rất hiện đại”, hãy gõ vào Google [“phong cách sống rất hiện đại”] (trả về 5 kết quả) thay vì [phong cách sống rất hiện đại] (trả về hơn 5 triệu kết quả).
2. Tìm kiếm trong một trang web nhất định: Thêm vào từ khóa “site:” sẽ khiến Google chỉ tìm kiếm trong trang web đó. Ví dụ, gõ vào Google [“tham nhũng” PMU18 site:danluan.org], bạn sẽ tìm thấy tất cả các bài viết liên quan đến tham nhũng tại PMU18 ở trang Dân Luận.
3. Ký tự ‘*’: Nếu bạn chỉ nhớ láng máng lời một bài hát, bạn có thể dùng ký tự ‘*’ thay thế cho đoạn bạn quên. Ví dụ, gõ vào Google [“tình * côi”], bạn sẽ tìm thấy “tình đơn côi”, “tình mồ côi” hay “tình hoa mận côi” v.v…
Bạn cũng có thể dùng ký tự ‘*’ để hạn chế kết quả tìm kiếm. Ví dụ, bạn muốn tìm thông tin về học bổng, vậy hãy chỉ tìm các bài có chữ “scholarship” trên các trang web có đuôi là.edu: [scholarship site:*.edu]
4. Tìm kiếm kết hợp: Google luôn tìm trang có chứa tất cả các chữ mà bạn gõ vào ô tìm kiếm. Nếu muốn tìm trang có chứa từ này hoặc từ kia hoặc cả hai, hãy dùng từ khóa “or” (hoặc viết tắt bằng dấu “|”). Ví dụ, gõ vào Google [“Việt Nam” | “Đại Cồ Việt”] sẽ trả về các trang có chứa “Việt Nam”, “Đại Cồ Việt”, hoặc cả hai.
5. Tìm kiếm loại trừ: Nếu bạn muốn loại bớt “nhiễu” từ kết quả tìm kiếm, bạn có thể dùng từ khóa ‘-‘. Ví dụ, gõ vào Google [“Việt Nam” –“Đại Cồ Việt”], kết quả trả về sẽ chỉ chứa các trang web có từ ghép “Việt Nam” mà không chứa “Đại Cồ Việt”.
6. Tìm ngược liên kết: Từ khóa "link:" sẽ cho bạn tìm hiểu những trang web nào liên kết tới một địa chỉ bạn quan tâm. Ví dụ, gõ vào Google [link:danluan.org], bạn sẽ biết có bao nhiêu trang liên kết tới Dân Luận.
7. Tìm các dạng tập tin khác nhau: Bạn muốn tìm một tài liệu về “Hồ Chí Minh” mà bạn biết chắc chắn nó nằm trong một tệp tin Word, hãy gõ vào Google [“Hồ Chí Minh” filetype:doc]. Sự có mặt của từ khóa “filetype:” sẽ lọc tất cả các loại tập tin không mong muốn. “filetype:pdf” trả về tập tin pdf, “filetype:doc” trả về tập tin Word, “filetype:xls” trả về tập tin Excel v.v…
8. Xem trang web từ cache của Google: Khi Google viếng thăm các trang web để tạo cơ sở dữ liệu tìm kiếm, nó cũng đưa các trang vào bộ nhớ của mình. Để xem trang web trong bộ nhớ Google, hãy dùng từ khóa “cache:”. Ví dụ, gõ vào Google [cache:danluan.org] sẽ thấy nội dung trang Dân Luận được ghi nhớ lại bởi Google.
9. Tìm kiếm theo vị trí trên trang web: Một trang web luôn có địa chỉ (url), tiêu đề (title) và nội dung (text). Nếu bạn biết từ cần tìm nằm ở địa chỉ hoặc tiêu đề, hãy dùng các từ khóa “inurl:” hoặc “intitle:” để yêu cầu Google chỉ tìm trong địa chỉ hoặc tiêu đề. Tương tự, “intext:” chỉ tìm trong nội dung trang mà không tìm trong địa chỉ và tiêu đề.
10. Làm toán với Google: Bạn cần làm một phép toán nhân chia, hoặc muốn chuyển đổi giữa các đơn vị? Hãy dùng Google: gõ vào [2*3=] để biết kết quả phép 2 nhân với 3, hoặc [300 feet =? meter] để chuyển đổi giữa feet và mét.
Tqvn2004
Dưới đây là những câu hỏi tôi nhận được từ một số thân hữu, nay tôi gom lại thành FAQ (Frequently Asked Questions) và sẽ tiếp tục bổ xung thêm để phục vụ quý thân hữu. Xin bấm vào địa chỉ sau nếu quý vị có bất cứ thắc mắc gì về nhu liệu điện toán VPSKeys 4.x
1. http://www.vps.org/rubrique.php3?id_rubrique=90
2. http://www.microsoft.com/vietnam/support/tiengviet.asp
3. http://www.microsoft.com/vietnam/security/w32blaster.asp
Hỏi: Tôi đang xài Windows XP và Office XP nhưng tôi không thể link được với những địa chỉ anh cung cấp để download nhu liệu điện toán VPSKeys 4.x, hoán chuyển hoặc các bài hướng dẫn sử dụng Unicode bằng cách bấm (click) như trong bài Việt Unicode
Trả lời: Nếu vậy bạn cần phải bấm “CTRL + click to follow link”
Hỏi: Có mấy cách đọc Unicode trên Net?
Trả lời: Có 3 cách đọc và Setup như sau:
1. Vô View -> Encoding -> Unicode (UTF-8)
2. Vô View -> Encoding -> Western European (Windows)
3. Vô View -> Encoding -> Western European (ISO)
Hỏi: Làm sao để đánh được tiếng Việt Unicode bằng bảng mã tổ hợp (compound)? Tôi chỉ có thể đánh được tiếng Việt bằng pre-compound mà thôi! Bạn tôi thì ngược lại, nhưng để chuyển qua lại thì không biết phải làm sao?
Trả lời: Rất tiếc anh không cho tôi biết anh đang sử dụng software (keyboard driver) nào để viết tiếng Việt (VNI tân kỳ, VietKey2000 hay là Vpskeys). Muốn đánh compound hoặc precompound là do setup của từng software.
Tuy nhiên anh cũng có thể hoán chuyển từ các dạng VNI hoặc VIQR sang Unicode bằng cách vào 4 websites dưới đây
1. http://dactrung.com/chuviet/vietuni.htm
2. http://www.thuvienvietnam.com/custompage/mviet/mviet.cfm
3. http://vietcatholic.net/convert/
4. http://vietcatholic.net/unicode/typeunicode.htm
Hỏi: Tôi là 1 người rất ủng hộ việc sử dụng bảng mã Unicode trong việc thống nhất bộ mã tiếng Việt. Tuy nhiên sau những phút hồ hởi ban đầu, đến nay tôi phải dè dặt hơn trong vấn đề áp dụng và cảm thấy rằng dường như Unicode vẫn chưa đến thời cơ để mọi người chấp nhận.
Điều đầu tiên tôi muốn nói là số lượng Unicode fonts quá hạn chế nên không đáp ứng được việc trình bày trong lãnh vực mỹ thuật và báo chí. Các fonts của TS Ng. văn Hiệp khá phong phú, nhưng vẫn có những fonts bị lỗi khi chuyển sang Bold hay Italic khi sử dụng Winword. Các phần mềm trong lãnh vực mỹ thuật và báo chí lại không hỗ trợ Unicode (như Corel) hay rất bất tiện (như Photoshop - phải dùng mẹo cắt dán từ Winword sang). Báo chí, truyền hình là những phương tiện truyền thông có nhu cầu khổng lồ về xử lý tiếng Việt mỗi ngày, mỗi giờ. Unicode đã không đáp ứng được nhu cầu này do hạn chế về số font và phần mềm hỗ trợ.
Ngay cả trong những ứng dụng văn phòng cũng có vấn đề với Unicode. Sau phút ban đầu đầy thú vị, tôi dần dần cảm thấy nhiều khó khăn khi dùng Unicode trong Microsoft Office. Ngay trong Winword - dễ chịu nhất với Unicode - khi tạo 1 Scroll Text thì không thể gõ tiếng Việt với Unicode font. Còn trong Access thì khỏi nói, rất gay go. Trước đây tôi dùng Win98 và Office 2000, các field trong các form và report đều thể hiện loạn xà ngầu khi dùng Unicode font. Nâng cấp lên WinMe chẳng ăn thua. Thay bằng Office XP thì khá hơn nhiều, nhưng vẫn còn trục trặc: đôi khi bị xuống hàng ngay giữa 1 từ (ví dụ cuối dòng có từ "Việt" thì tự nhiên bị chặt, chữ "Vi" nằm dòng trên, chữ "ệt" nằm dòng dưới!). Đến nay tôi vẫn chưa giải quyết được vấn đề này (dù đã xoay sở trong các properties của field hay điều chỉnh những Options trong menu Tools), các bạn nào có kinh nghiệm xin vui lòng chỉ dẫn cách khắc phục, xin cảm ơn rất nhiều.
Ngoài ra, khi dựng đồ thị trong Access XP, tôi không thể nào thể hiện tiếng Việt trong các legend.
Nếu bạn dùng Microsoft Outlook thì cũng không thể nào đánh tiếng Việt với Unicode font trong việc tạo các Name Card.
Để có thể dùng Unicode 1 cách tạm được với Office thì phải chọn cài đặt Office XP trên WinMe hay Win XP, Win 2000, có nghĩa là phải dùng PC có cấu hình tương đối khá (khá về RAM, về CPU, và về... tiền). Kết quả là các cơ quan, doanh nghiệp nhỏ không mặn mà lắm.
Nhân dây cũng xin nói thêm về keyboard tiếng Việt. Tôi đã dùng từ lâu VPS Keys 4.2RC2 (freeware) để gõ tiếng Việt với bảng mã Unicode, rất vừa lòng tôi. Phần mềm này chuyển đổi văn bản từ bảng mã này sang bảng mã khác rất dễ (nhất là khi dùng "hoán chuyển clipboard") và ít gây lỗi chính tả (trừ khi gặp phải các ký tự hoa của font 1 byte - như font ABC). Chuyển các field của Access thì hơi khó và mất công hơn nhưng cũng thành công.
Tóm lại, tôi đã giảm bớt phần nào nhiệt tình với việc áp dụng bảng mã Unicode trong công việc. Lẽ nào chỉ áp dụng để viết mail hay trang Web? Nhưng tại Pháp, tôi không cách gì soạn mail bằng Unicode khi sử dụng dịch vụ mail của AOL.
Dù sao tôi vẫn nghĩ nên bỏ phiếu cho tương lai của Unicode (chứ không như người Pháp, bỏ phiếu loạn nên Le Pen mới đắc lợi:-)), còn ABC thì nên chấm dứt vai trò lịch sử ở đây.
Cám ơn các bạn đã dành chút thì giờ đọc và hy vọng có bạn nào đó sẽ giúp tôi khắc phục vấn đề mà tôi đã gặp trong Access (như đã viết ở trên).
PS: Nhân đây tôi cũng xin anh giúp: vì sao khi tôi ngưng VPS Keys (ví dụ để install 1 phần mềm mới) rồi khởi động lại VPS Keys thì thỉnh thoảng bị treo máy? Hoặc khi đã load sẵn VPS Keys rồi lại bấm thêm lần nữa khởi động VPS Keys thì cũng có thể bị treo máy! (trong khi khởi động nhiều lần Winword hay Excel thì chẳng bị gì cả!)
Trả lời: Cảm ơn anh đã có những ý kiến trao đổi với chúng tôi. Sao có vẻ anh mất tin tưởng nơi Unicode qúa vậy. Tôi nghĩ Unicode trong tương lai sẽ được áp dụng trong mọi lãnh vực như báo chí, phim ảnh... tại các quốc gia (Á châu như: VN, Trung quốc, Nhật, Đại hàn v.v...) sử dụng các mẫu tự không nằm trong bảng ASCII code. Nhìn lại từ ngày Unicode được phát triển việc ứng dụng Unicode đang phát triển rộng rãi, nếu anh dùng Visual Studio.NET khi anh save một file có Unicode lập tức anh sẽ được warning save dưới dạng nào.
Hiện tại tôi chỉ phổ biến hạn chế trong lãnh vực viết email cho tiếng Việt và các bài đính kèm dưới dạng Unicode. Tuy nhiên các vấn đề anh đặt ra, tôi xin phép giải đáp trong phạm vi khả năng hạn hẹp của tôi.
Hiện tại tôi dùng Windows XP, Office XP và Outlook Express. Tôi không gặp trở ngại về việc làm report hoặc form cho tiếng Việt (Access). Anh có thể gửi cho tôi một form hoặc report để tôi đọc trong máy của tôi xem sao. Trong OutLook Express tôi vẫn có thể làm Name card bằng tiếng Việt (Unicode). Tôi chưa thử bằng MS Outlook.
Tôi không có trở ngại gì trong việc dùng VPSKeys 4.2RC2 cùng với VNI Tân Kỳ. Tôi không thể load VPSKeys lần nữa nếu đang chạy (run) VPSkeys và vì vậy máy của tôi không bị "treo". Tôi không nghĩ là anh có thể chạy (run) VPSKeys nhiều lần như vậy! Tôi cũng đã thử với một máy xài Windows95 và VPSKeys 4.1 cũng không bị treo máy.
Theo ý tôi, chúng ta vẫn tiếp tục ứng dụng Unicode cho tiếng Việt bước đầu là viết email, viết bài đính kèm, làm web, sau đó ứng dụng trong các lãnh vực khác tùy chuyên môn của mỗi người, khi chúng ta gặp bế tắc (điều này chắc chắn sẽ xảy ra) chúng ta sẽ trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau để cùng tiến, đồng thời feedback các trở ngại chúng ta gặp phải để nhờ chuyên gia giải quyết.
Hỏi: Muốn viết email bằng tiếng Việt cần có những điều kiện nào?
Trả lời: Mời bạn bấm vào 2 địa chỉ sau để download bài “Tiếng Việt và Unicode” và bài của Nguyễn Phương Hùng
1. http://luutru.bdqvn.org/documents/TiengVietvaUnicode_V2.doc
2. http://luutru.bdqvn.org/documents/BDQVN_UniConv_V1.doc
Hỏi: Muốn viết và đọc email bằng tiếng Việt cần có những fonts nào?
Trả lời: Support Unicode cho tiếng Việt có rất nhiều dạng chữ miễn phí. Quý vị thích sử dụng font nào cũng được. Nhân tâm tùy mạng mỡ. Mời quý vị bấm vào 2 địa chỉ sau để download
1. http://www.tti-us.com/uvn/p_freefonts.html
2. http://www.vps.org/rubrique.php3?id_rubrique=73
Hỏi: Tại sao khi vào “Reply” hoặc “Forward” chữ số loạn xà ngầu vậy?
Trả lời: Khi đọc thư người viết ngon lành nhưng khi vô “Reply” hoặc “Forward” bị méo mó, lộn xộn là do máy người đọc (đôi khi cả máy người viết) Setup không đúng. Cần Setup lại phần View như sau:
• Vô View -> Encoding -> Western European [Windows]
Hỏi: Tôi nghe nói đã có version mới của VPSKeys. Tôi đang xài version 4.1 hoặc 4.2 có cần upgrade không?
Trả lời: Đúng vậy, vào ngày 23/05/2003 chúng ta đã có nhu liệu điện toán mới VPSKeys 4.3 nên phần hướng dẫn (hình ảnh và hình thức) trong bài "Tiếng Việt và Unicode" có hơi khác, nhưng phần kỹ thuật cũng vẫn vậy. Mời bạn bấm vô địa chỉ sau để download nhu liệu điện toán VPSKeys 4.3
• http://www.vps.org/rubrique.php3?id_rubrique=69
Hỏi: Anh có biết những websites nào khác ngoài http://www.vps.org/ và http://www.tti-us.com/uvn/ không? Vì tôi muốn “luyện” thêm về Unicode. Cảm ơn anh và chúc anh luôn “dzui dzẻ” và super về Unicode nhe!
Trả lời: Bạn có thể vào những websites dưới đây để luyện thêm về Unicode, nhưng coi chừng bị “tẩu hỏa nhập ma” đó nghen.
1. http://www.geocities.com/levanbay/
2. http://www.vovisoft.com/default.asp
3. http://216.157.131.194/chuviet/default.asp?dang=ver&cochu=10
4. http://www.fetp.edu.vn/search/intersearch_uni.htm
5. http://vlid.tripod.com/Macro/VNMacros.htm
6. http://www.ktlehoan.com.
7. http://www.avys.de/js/src/vietuni.html
8. http://www.unicode.org/
9. http://www.cl.cam.ac.uk/~mgk25/unicode.html
10. http://www.daouyen.com/Data/Tienngon/Unicode.htm
11. http://vietdev.sourceforge.net/portal/html/index.php
12. http://www.microsoft.com/vietnam/security/w32blaster.asp
13. http://www.microsoft.com/vietnam/support/tiengviet.asp
Chúc các bạn thật nhiều may mắn,
Nguyễn Đức Báu & Nguyễn Đức Huy (Sydney, Úc Châu)
duc_huy_nguyen@yahoo.com