Khủng hoảng và tiến hóa hòa bình

Ls. Lê Quốc Quân
(CLB Nhà Báo Tự Do)

Thách đố trước mắt đối với thế giới là 2 cuộc khủng hoảng năng lượng và lương thực. May thay đó cũng là 2 thứ mà Việt Nam được Trời phú cho rộng rãi.
Với trữ lượng dầu mỏ dự kiến khoảng 1,2 tỷ m3 và là nước xuất khẩu gạo lớn thứ 2 triên thế giới, Việt nam đã có thể an nhiên tự tại, mỉm cười qua những cuộc khủng khoảng đang làm cả thế giới đau đầu.
Hàng loạt mỏ dầu vẫn tiếp tục được đẩy mạnh khai thác và tiềm năng dầu khí tại các bể trầm tích Sông Hồng, Nam Côn Sơn, Vũng Mây và mới đây nhất là Mỏ Tê Giác Đen... với trữ lượng xác minh được ngày càng cao lẽ ra đã cho phép Việt Nam "thờ ơ" với những kỷ lục giá dầu mới liên tục được lập ra.
Hai vùng đồng bằng Sông Hồng và Sông Cửu Long cùng với dải đồng bằng ven biển đã giúp cho ông Cha ta nhiều đời nay được no ấm đã có thể đem lại nhiều giá trị cho Việt Nam trong cơn khủng hoảng hiện nay.
Nhưng đập vào mắt nơi đô thị là sự ngông nghênh chơi trội, là hoa quả, lương thực, thực phẩm ngoại tràn ngập các sạp hàng và siêu thị với giá đắt đỏ, phía sau là vùng nông thôn rộng lớn với số đông dân nghèo đang đối diện với nguy cơ thiếu đói và một môi trường xã hội với những thiết chế cộng đồng làng xã đang ngày càng rạn vỡ.
Tháng 6 -- thời điểm Chính Phủ khống chế tăng giá xăng dầu, sắt thép...- bắt đầu hết. Dự án kinh tế nặng mùi chính trị Dung Quất lại nhùng nhằng bước sang năm chậm thứ 8 so với kế hoạch ban đầu trong khi những thùng dầu thô vẫn cứ tiếp tục nối đuôi nhau chạy khỏi phao số không.
Tiền thuế của dân vẫn tiếp tục đổ vào bù lỗ cho các tổng công ty xăng dầu với niềm tin mong manh về khả năng kìm chế giá lạm phát.
Rừng vẫn tiếp tục bị phá làm ruộng đồng lũ lụt liên miên.
Đất đai cằn khô thiếu dinh dưỡng trong khi hàng loạt nhà máy sản xuất phân bón đều chậm tiến độ xây dựng hoặc tồn tại mang tính biểu tượng. Đặc trưng nhất là nhà máy Phân Đạm Hà Bắc -- Một doanh nghiệp chết dở đang ngấu nghiến "nhai" tiền thuế của dân để vênh váo tồn tại vì nó là biểu tượng cho tình hữu nghị Việt- Trung do Trung Quốc xây dựng từ năm 1959.
Ruộng ngoại ô hoang hóa vì quy hoạch treo. Nhiều cánh đồng phì nhiêu đã được hệ thống "cò dự án" kết lại thành "đường dây". Trong thực tế chính các trưởng thôn tham nhũng lại là những "nhà quy hoạch" đầu tiên, nối tiếp bằng những chữ ký thiếu trách nhiệm và đầy mùi ngân kim của Xã, Huyện và lên Tỉnh, ào ào cướp đất nông dân, biến ruộng lúa thành những khu công nghiệp thô lậu xây dựng vội vàng, vắt kiệt sức khỏe của những trai thanh gái tú Việt Nam tuổi đương thì.
Với một quốc gia trẻ 85 triệu dân đang tuổi lớn khát khao tiêu dùng, tình trạng lạm phát và nhập siêu, trong đó có nhập siêu xăng dầu, liên tục phá v"các giới hạn cho phép chắc chắn sẽ đặt Việt Nam trước những nguy cơ của khủng hoảng, buộc chúng ta phải đặt vấn đề về khả năng cung cấp sản phẩm cho dân chúng và suy nghĩ về công cụ quản lý chính sách vĩ mô thông qua phát triển bền vững.
Phát triển bền vững và cơ hội trong khủng hoảng:
Đã đến lúc chúng ta phải hiểu rõ những con cá vẫn có thể lớn nhanh và tươi ngon, những bông lúa vẫn trĩu hạt với chất lượng và giá cao mà không cần phải tiêu tốn nhiều năng lượng, vắt kiệt tài nguyên thiên nhiên và hủy hoạt môi trường.
Người Nhật đã có thể phá bỏ những vùng trồng lúa để xây dựng nhà máy công nghiệp với giá trị tạo ra cao gấp nhiều lần nhưng họ vẫn để lại nhiều cánh đồng lúa mênh mông bởi nông nghiệp đã trở thành nguồn cảm hứng thiên nhiên, của du lịch và văn hóa cộng đồng.
Thực tế lịch sử phát triển cho thấy có nhiều con đường khác nhau để đi đến một giá trị phát triển bền vững. Nông sản có thể tạo ra được những giá trị lớn và người nông dân vẫn "khỏe mạnh tới tận già" bỏ xa những thu nhập "còm" ở một nhà máy công nghiệp nhỏ nơi mà thời giờ nghỉ ngơi, ánh sáng, chỗ ngồi, dinh dưỡng bữa ăn cho công nhân đều thiếu thốn một cách tệ hại.
Nơi mà sau 5 năm những "cối xay thịt" đó đã trả về cho quê hương những chàng thanh niên ốm yếu và phụ nữ trẻ với vô vàn bệnh phụ khoa. Họ bị vắt kiệt sức lao động ở lứa tuổi đang sung sức nhất bằng những thao tác hết sức đơn thuần "phổ thông" trong những nhà máy của những Ông chủ có tầm nhìn ngắn hạn và đầu tư vào Việt Nam chỉ là chụp giật.
Công nghiệp hóa là hết sức quan trọng và cần thiết. Nó đã đưa nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore...đến bến bờ phát triển một cách nhanh chóng nhưng nó phải thực sự bắt đầu một cách có bài bản xuất phát từ lợi ích quốc gia chứ không phải manh mún và gượng ép xuất phát từ những lợi ích cá nhân của quan chức hoặc vùng miền.
Quả thật, khi các tập đoàn lớn và nghiêm túc, có hàm lượng chất xám cao, vì những quan ngại chính trị đối với một quốc gia đang ngập ngừng trong đổi mới, chưa thực sự bước vào đầu tư thì những nhà đầu tư "cò con" đã kịp vào, cấu kết với tư bản đỏ, xé nát quy hoạch và ăn và chơi loạn xị ngậu trên mảnh đất Việt Nam này.
Diễn tiến hòa bình là sự liên tục thay đổi tư duy
Vốn hầu hết xuất thân từ nông dân, nhìn cây lúa, con cá lớn dần lên, lẽ ra các nhà chính trị cần phải hiểu thế nào là tiến hóa và phát triển bền vững để có tư duy khoa học, tận dụng các lợi thế cạnh tranh hầu đem lại một giá trị phát triển lớn hơn cho chính Nhân dân Việt Nam.
Về chính trị, đã đến lúc các nhà lãnh đạo đừng đem học thuyết vĩ đại "này nọ" hoặc những con "ngoáo ộp" ghê gớm đâu đó ra hù dọa dân chúng và những công chức yêu nước cấp tiến trong bộ máy của mình khi những điều tự nhiên như hơi thở là cơm ăn áo mặc, quyền được nói, được nghe, được cầu nguyện vẫn tiếp tục bị hạn chế.
Nhiều vị lãnh đạo đã rất phản động khi gán ghép những vấn đề như dân chủ, nhân quyền là một phần của "âm mưu" diễn tiến hòa bình mà quên rằng sự "tiến hóa hòa bình"[1] là điều tất yếu đang xảy ra liên tục trong chính bộ não chúng ta nếu chúng ta còn là một cơ thể sống.
Cần phải hiểu rằng, tự ngàn xưa và đúng với tất cả các loài, quan trọng nhất của sự tiến hóa là tiến hóa về tư duy. "Phát triển bền vững" chính là bền vững trong tiến hóa tư duy. Ngược lại với điều đó là phản động.
Về kinh tế, cần từ bỏ lý thuyết chạy theo tăng trưởng một cách đơn thuần và niềm đam mê "vai trò chủ đạo" của kinh tế Nhà nước bởi điều đó có thể dẫn rất nhanh đến sự phá sản của toàn bộ nền kinh tế do phải tập trung quá nhiều nguồn lực vào phát triển các tập đoàn tốn kém và bụi bặm.
Mặt khác sự vội vàng để chiếm lĩnh vai trò "định hướng" có thể gây ra nhiều hậu quả tai hại khác đối với môi trường sống của cả nước trong tương lai. Ô nhiễm môi trường và tài nguyên cạn kiệt là cái giá mà sau này con cháu sẽ phải trả có thể rất lớn.
Trước đây nhờ tiến hóa tư duy mà Việt Nam chúng ta từ đói ăn đã thành nước xuất khẩu gạo lớn trên thế giới. Trước đây cũng nhờ tiến hóa tư duy mà hợp tác khai thác dầu khí với các quốc gia ngoài Liên Xô nên hôm nay ta có những mỏ dầu khai thác có tỷ trọng lợi nhuận lớn hơn hẳn. Tóm lại, nhờ tiến hóa hòa bình mà Việt Nam ta đã từng vượt qua "tiểu khủng hoảng"
Vậy thì giải pháp tiếp theo của chúng ta hôm nay để đối mặt và vượt qua các cuộc "đại khủng hoảng" không có gì khác ngoài việc tiếp tục tiến hóa hóa bình, tiếp tục đẩy mạnh cải cách, tiếp tục các di sản của những người đi trước, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm đưa đất nước đi lên dù có bị "búa" đập và "liềm" cắt. Muốn làm được vậy, trước tiên các nhà lãnh đạo cần phải tự "tiến hóa hòa bình".
Luật sư Lê Quốc Quân
[1] Tác giả dịch chữ "Peaceful Evolution" là -- "Tiến hóa hòa bình" trong khi hầu hết các đài báo Việt Nam đều dịch là "Diễn biến hòa bình". Có thể xem thêm Darwin Evolution Theory -- Học thuyết tiến hóa của Darwin. (LQQ)

Tường thuật tang lễ Đức Tăng Thống tại tu viện Nguyên Thiều ngày 10-7-2008

Nam Bình
(Pv. Đài CTM tại Nguyên Thiều)

Tin cập nhật sáng ngày 10 tháng 7 năm 2008
Trước hết là một vài chi tiết để những vị đang đổ về Bình Định dự lễ tang dễ dàng tìm kiếm địa điểm. Thiền Viện Nguyên Thiều nằm ở phía Bắc cầu Ba Di, cho giao lộ quốc lộ 1A và quốc lộ 19 đi Tây Nguyên. Từ Sàigòn ra Huế vừa qua khỏi cầu Ba Di, thì quẹo tay phải theo đường vào Tháp Bánh Ít (1 ngôi Tháp Chàm). Nguyên Thiều nằm kế bên Tháp này.
Sáng nay, chúng tôi thấy 1 xe của công an mang biển số xanh 77B 2457 đậu cách Thiền Viện khoảng 200m. Vào cổng thì gặp 1 xe biển số xanh nữa án ngữ đường vào.
Hôm nay, chúng tôi thấy 1 đoàn khách về từ Úc Châu để viếng thầy. Đoàn này qua khỏi vòng đai công an không gặp rắc rối gì. Nhưng khi đoàn của đài Á Châu Tự Do đến với tấm phướn để truy điệu Thầy thì lập tức rất đông công an mật vụ nhào đến bao kín lấy đoàn, xua đuổi những người chung quanh, tạo cảnh náo loạn mà không đếm xỉa gì đến không khí trang nghiêm của buổi tụng niệm cho người quá cố ngay gần đó.
Một vị sư nữ chỉ cho chúng tôi: "Tụi nó, mấy thằng công an kìa con!". Nhìn theo, chúng tôi thấy một tay cảnh sát hình sự nghênh ngang vừa đi vừa lớn tiếng trò chuyện qua bộ đàm như 1 tay anh chị giang hồ giữa chỗ không người. Một lúc sau, tay này rời khỏi vị trí và một tên đặc vụ khác, nói giọng Miền Bắc và bộ dạng hống hách còn hơn cả tên kia, đi tới quan sát bàn tiếp tân đang ghi nhận cúng điếu của những ai. Một thày cho biết: "Đây là một tay 'cốm' từ Trung Ương ở Hà Nội mới vào đó con".
Tình hình tiếp tục căng thẳng, trong lúc các tăng ni và đệ tử của Thày Huyền Quang vẫn miệt mài lo công việc của mình. Tính đến nay, ngày 10 tháng 7 đã có hơn 200 đoàn đến viếng Thầy. Có mặt liên tục tại chùa là nhiều gia đình Phật Tử, các sư trụ trì các chùa gần đó, đến lo chuẩn bị lễ nhập tháp vào ngày mai 11 tháng 7 năm 2008.
Thầy nằm im trong quan tài với hình hài bất động nhưng Cộng Sản vẫn run sợ.
Thầy đã nhẹ bước lên đường khi hạt giống Dân Chủ mà Thầy gieo đã đâm chồi nẩy lộc. Nhiều đệ tử của Thầy và người dân Việt Nam đã đi theo gương của Thầy. Một lòng vì Đạo Pháp và Dân Tộc.
Thầy nằm xuống giữa 1 chiến dịch mà đảng và nhà nước Cộng Sản vừa tung ra để bôi xấu danh dự Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất. Nhưng họ đã thất bại. Cứ nhìn vào hàng ngàn người nối đuôi nhau đi viếng Thầy thì đủ thấy những điều mà Cộng Sản nói người dân đã không thèm nghe.
Ngoài kia, biển Quy Nhơn vẫn rì rào thổn thức.
Nam Bình
(Phóng viên Radio Chân Trời Mới tại Nguyên Thiều)

*Bàn thờ và di ảnh cố Đạo lão Hoà Thượng Thích Huyền Quang

*Rất nhiều phướn và vòng hoa phân ưu của các đoàn thể tổ chức người Việt trong và ngoài nước gửi đến phân ưu tại tang lễ Đức Tăng Thống Thích Huyền Quang

Đạo Quân Vương

Ls. Lê Công Định
(Dân Báo)

Thời xưa quân vương được dân tôn trọng, thậm chí tôn sùng, không đơn thuần vì ngôi cao chức trọng hay võ công hiển hách trong thời gian trị vì, mà đa phần vì "họ thương dân như con đẻ, lo trước cái lo của bá tánh, vui sau cái vui của thiên hạ." Sự tu dưỡng đức hạnh của nhà trị quốc, hay còn gọi là đạo quân vương, là điều mà các minh quân thường làm vì họ hiểu rằng lòng dân chính là mệnh trời.
Thời nay, đạo quân vương tuy không còn đòi hỏi đạo đức khổng giáo hay tinh thần hiệp sĩ khắt khe, nhưng nhà trị quốc vẫn cần trao dồi đức hạnh để bảo đảm sự công bình và chính trực trong công việc điều hành quốc gia. Quân vương ngày nay chịu sự ràng buộc của "khế ước xã hội" mà họ đã mặc nhiên kết lập khi dấn thân vào chốn quan trường, theo đó quyền lực đặt dưới sự chế ước của luật pháp, dù thành văn hay bất thành văn, và chỉ được hành xử vì lợi ích chung của xã hội. Nói cách khác, nhà trị quốc phải biết nguồn gốc và tôn trọng ranh giới quyền lực của mình.
Sự chính trực của quân vương thể hiện ở chỗ họ không bao giờ tận dụng các nguồn lực và tài nguyên quốc gia hình thành từ sự đóng góp của dân chúng cho các mục tiêu chính trị cá nhân. Hôm qua họ có thể là người của đảng phái này, phe nhóm nọ, nhưng hôm nay khi trở thành nguyên thủ quốc gia, họ phải bước ra khỏi vòng xoáy của cuộc tranh đua quyền lực để tiếp nhận và thực thi chức trách một cách công bằng, không thiên vị hay bất công với ai, kể cả đối thủ chính trị của mình.
Điều căn bản trong đạo quân vương mà nhà trị quốc ở thể chế nào cũng cần lưu tâm là việc áp dụng những quy tắc ấn định cách ứng xử chung cho toàn xã hội, gọi là luật pháp, chỉ nhằm bảo đảm công lý và duy trì trật tự xã hội, chứ tuyệt nhiên không thể dùng như công cụ để chống hay bảo vệ phe nhóm cá biệt nào.
Ở những xã-hội-dân-chủ, tức là nền dân chủ thực chất và đúng nghĩa, tranh đua quyền lực chỉ diễn ra trong bầu cử tự do. Chương trình tranh cử của mỗi ứng cử viên được tài trợ bởi đảng của họ hoặc từ sự quyên góp tự nguyện của cử tri, tuyệt nhiên không liên quan đến tiền thuế do dân đóng góp.
Thuế chỉ dành cho sự vận hành bộ máy công quyền nhằm phục vụ công việc điều hành quốc gia. Do đó sẽ là bất hợp pháp và bất đạo nếu bộ máy công quyền và luật pháp bị lạm dụng để hỗ trợ cho sự tranh đua quyền lực giữa các đảng phái và phe nhóm.
Còn ở xã-hội-bán-dân-chủ, tức là nền dân chủ còn mông muội hoặc trên danh nghĩa, quyền lực không là đối tượng để tranh đua thông qua bầu cử tự do, mà thay vào đó bị tranh giành bởi các nhóm lợi ích khác nhau dưới "nhãn hiệu" một chính sách tốt đẹp nào đó mà chính phủ đang thực thi, như chống tham nhũng chẳng hạn. Bộ máy công quyền, hệ thống luật pháp, cùng các nguồn lực quốc gia thường bị lạm dụng cho sự tranh giành này, thay vì được sử dụng cho nhu cầu phát triển đất nước.
Chỉ người dân là ngây thơ, bị dẫn dắt từ chiến dịch hay ho này đến chương trình thú vị khác mà không biết rằng khát vọng về một xã hội lành mạnh vừa có đạo lý vừa có công lý của mình đã bị các phe nhóm chính trị lợi dụng để tranh giành bổng lộc và quyền bính.
Thời nào cũng vậy, may mắn của xã tắc là có được đấng minh quân, tức quân vương có đức hạnh. Điều đó một phần tùy ở số phận rủi may của dân tộc, vì có ai biết kẻ cầm quyền khi nào là thánh hiền như vua Thang vua Vũ, lúc nào bạo ngược như Kiệt Trụ đâu mà lường. Do đó, để tránh may rủi, giáo dục luôn là chìa khóa giúp giảm thiểu lối suy nghĩ lệch lạc thường thấy ở kẻ lắm quyền.
Chính hệ thống đào tạo và cử tuyển nhân tài chuẩn mực, chứ không phải thói quen tin tưởng người thuộc vây cánh, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp cho guồng máy cai trị đất nước những nhà lãnh đạo vừa có năng lực vừa có đức hạnh, làm rường cột cho quốc gia, vì đạo quân vương phải năng trao dồi, chứ không đơn thuần chỉ hô khẩu hiệu hoặc học nghị quyết suông rồi... "quán triệt" hết. Nạn quan tham bất tài vô dụng và mua quan bán tước thường là hậu quả tất yếu của chính sách nhân sự dựa vào lý lịch hay phe nhóm.
Để có một hoàng đế anh minh như Lê Thánh Tôn, triều đình nhà hậu Lê đã phải dày công thực hiện chính sách đề cao cái thực học trong tầng lớp sĩ phu cả thời gian dài. Những nhà trị quốc đi vào lịch sử như minh quân thường là người luôn trao dồi năng lực và đức hạnh để gìn giữ giềng mối quốc gia và làm chỗ dựa cho toàn dân. Lịch sử Việt Nam đã có nhiều minh quân như vậy, chẳng hạn Lý Thái Tổ, Trần Nhân Tông, Lê Thánh Tôn....
Tất nhiên, thời nào cũng có những quân vương bất đạo kiểu Kiệt Trụ, xem quan trường như yến tiệc, chỉ biết tranh dành ghế ngồi để tha hồ đánh chén và bòn rút của cải quốc gia, mà quên rằng sự nhẫn nại của nhân dân chỉ có hạn. Một khi nhà lãnh đạo không còn đủ khả năng tạo dựng niềm tin và gìn giữ sự kính trọng của người dân nữa, thì dẫu có dao kề cổ người ta cũng không thể im lặng mãi được. Thượng bất chính, hạ tắc loạn.
Luật sư Lê Công Định